BİYOYAZICI

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

MART 2018 SAYFA 26

Biyoyazıcılarda mürekkep olarak insan hücresi kullanılıyor. Yazıcı, kulak üretmek için bir tür polimer olan hidrojelden yapılma, bükülebilir ve gözenekli bir iskelet yapıyor. Bu iskelet, cilt hücreleri ve kıkırdakla kaplanıyor. Hidrojel zamanla biyolojik olarak çözülüyor ve altı ay sonra kulak insan hücrelerinden oluşur oluyor. Wakeforest Üniversitesinde yapılan çalışmalarda hastanın kendi hücreleri kullanılıyor. Laboratuvarda idrar kesesi, damar ve birçok organ üretip nakletmişler. 

ELEKTRİK AMPULÜ YASAĞI

İNSAN VE HAYAT

MART 2018 SAYFA 52

Küba, klasik ampullerin kullanımını 2005 yılında yasakladı. 2010 yılında Arjantin de aynı yasağı yürürlüğe koydu. Floresan ampuller, klasik ampullere göre 4 kat daha tasarruflu.

MEDİTASYONUN BEYNE ETKİLERİ

bilimvegelecek.com.tr

12 ŞUBAT 2015

UCLA’de meditasyon yapan ve yapmayan 50 kişiyle yapılan deneyde, meditasyon yapanlarda beyindeki gri madde anlamlı ölçüde daha fazla bulundu. Yaşlanmanın etkileri nispeten daha az etkilemişti.

BİLGİSAYARLAR TARAFINDAN ELE GEÇİRİLECEK MESLEKLER

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 339

2013 yılında, Oksford'da İstihdamın Geleceği adlı bir çalışma yayınladılar. Buna göre yirmi yıl içerisinde bilgisayar algoritmaları tarafından ele geçirilecek meslekler inceleniyor. ABD'de mesleklerin %47'si yüksek riskli. 2033'de sigorta, telepazarlama %99, hakemler %98, kasiyerler %97, şefler %96, garsonlar %94, otobüs sürücüleri ve fırıncılar %89, inşaat işçileri %88, güvenlik görevlileri %84 vs. Bilgisayar algoritmalarının elinde olacak.

BİLGİSAYAR BESTESİ KLASİK MÜZİK

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 337

Müzikoloji profesörü David Cope, klasik müzik eserleri besteleyebilen EMI adlı yazılımı hazırladı. Öncelikle Bach'ı taklit etmekte uzmanlaştı. Yedi yılda geliştirilen yazılım, bir gün içerisinde beşbin Bach korali besteyebildi. Santa Cruz'da bu seçkiyi dinleyicilerle buluşturduğunda, gösteriyi öve öve bitiremiyorlardı. Dinledikleri Bach değildi. Sonradan diğer bestecileri de taklit etmeyi öğrendi. Oregon üniversitesinden profesör Larson, Cope'a meydan okudu. İnsanın ruh dolu bestesiyle, makinenin arasındaki farkın çok kolay olacağını söyledi. Yüzlerce akademisyen, öğrenci ve müzik tutkunu belirlenen gün oylamaya katıldı. Sonuca göre, EMI'nın parçası gerçek Bach, Bach'ın bestesi Larson'un, Larson'ın bestesi bilgisayar üretimi olarak oylandı.

DEEPMIND VE ALPHAGO PROGRAMLARI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 334

Google tarafından geliştirilen DeepMind isimli program, kendi kendine 49 klasik atari oyununu oynamayı öğrendi. Yazılımcıların belirttiğine göre, tek bilgi piksellerin yapısal özellikleri ve yüksek puan alması gerektiğiydi. Tüm oyun kurallarını öğrendi ve daha önce uygulanmamış stratejiler de geliştirdi. Yine google tarafından geliştirilen AlphaGo yazılımı, kendi kendine Go oynamayı öğrendi, ki Go satrnçtan çok daha karışık bir oyundur.

AFRİKA'NIN PAYLAŞIMI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 177

1884'de Berlin'de Avrupa'lı güçler Afrika'yı aralarında pasta misali böldüler. Yarı boş bir harita üzerinde yapılmış bu sınırlar, aslında coğrafi, etnik, ekonomik gerçeklikle örtüşmeyen, hiçbir anlam ifade etmeyen çizgilerdi.

MAO BÜYÜK ATILIM

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 175

1958-1961 arasında komünist Çin'de Mao Zedong ülkesini hızla süpergüce çevirmek isteyince, üretim fazlası tarımsal ürünleri dışarıya satmak istedi. Mao tarımın 2-3'e katlanmasını emretti. Karşılanması imkansız isteklere itiraz edemeyen yöneticiler hayali raporlar düzenlediler. Gerçek rakamın %50 üzerindeki raporlara göre eldeki pirinç yurtdışına satılınca, milyonlarca Çinlinin ölümüne yolaçan kıtlık yaşandı.

BABA PROBLEMİ, ABD'DE

EVANJELİZM_R.KURTOĞLU

SAYFA 107

ABD'de baba problemi vardır. 1960'larda babasından ayrı yaşayan çocuk oranı %40 iken, 1980'lerde %60 ve 2020'lerde %80 olacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca Amerika'da üç doğumdan birisi, evlenmeden anne olanlar tarafından gerçekleştiriliyor.

ANTİBİYOTİK KULLANIMI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 411

Türkiye'de ilaç kişi başı yılda 25.9 kutu. OECD ülkeleri arasında, antibiyotik tüketiminde %41 ile birinci Türkiye. OECD ortalaması 21

SELÇUKLULARDA YEMEK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 351

Selçuklularda, kuşluk ve akşam(zevale) yemeği olarak iki öğün vardı. Kuşluk, sabahla öğlen arasındaydı. Akşam yemeği ise çok çeşitli olurdu ve hava kararmadan yenirdi.

AHİLİK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 340

Ahilik, Arapça kardeşim demekti. Eli-kapısı-sofrası açık, gözü-beli-dili kapalı olmalıydı. Üretenin ve satanın, haksız kazancı olmazdı.

KÖY ENSTİTÜLERİ VE JOHN DEWEY

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 310

ABD'li filozof ve eğitim kuramcısı John Dewey, öğrenmenin yaşayarak olacağını bildiriyordu. Öğretmen ve öğrenciden oluşan yapay bir öğrenmeye karşıydı. 1924 yılında Atatürk, John Dewey'i Türkiye'ye davet etti. İki ay boyunca okulları gezip rapor hazırladı. Raporunda, sadece çocukların hafızalarına yüklenmemek gerektiği, köy hayatı ile irtibat kurulması, el işlerine önem verilmesini öneriyordu. Böylece köy enstitüleri fikri doğdu. Eğitmen kursu ve Köy muallim Mekteplerinden alınan iyi sonuçlar neticesinde, 1940'da Hasan Ali Yücel döneminde Köy Enstitüleri açıldı.

TÜTÜN'DE İTHALAT

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 265

Yerli tütün kullanımı 2003'te %40 iken, 2014'de %15 . %85 ithal tütün pazara hakim.

KONUT SAHİPLİĞİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 255

Dünyada milli gelir arttıkça konut talebi azalıyor. Hindistan'da ev sahipliği %87, Almanya'da %52. Türkiye'de ise %68 ile Avrupa'nın en yüksek oranı. ABD ve Japonya'nın bile önünde.

PAMUK İTHALATI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 222

1990'lı yıllara kadar dünyanın yedinci büyük ihracatçısı Türkiye, bugün dünyanın üçüncü büyük ithalatçısı.