AIDS'E ÇARE

POPÜLER BİLİM

HAZİRAN 2017 SAYFA 76

İlaçlı Art terapi ile HIV taşıyanlar neredeyse normal bir insanın yaşam süresine sahip olabilecek. 

SAĞ OYLAR

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 135

Türkiye'de sağ oylar, %55-70 arasındadır.

FINDIK VE FERRERO

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 74

Dünyadaki fındığın %85'ini biz üretiyoruz. 3.5milyon kişinin emeğiyle yılda 2-3 milyar gelir elde ediyoruz. Ferrero bizden aldığı fındığı 22000 kişiyle markalaştırıyor ve 11milyar dolar gelir elde ediyor.

İNŞAAT ŞİRKETLERİ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 45

Kurulan 900 şirketin 137'si (%13) inşaat odaklı. 

GÜVEN VE BEŞERİ KALKINMA

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 36

Türkiye'de her yüz kişiden sekizi başkalarına güveniyor. Dünyada bizim kadar birbirine güvensiz toplum yok. Devlete güveniyorum diyenler ise %53.  Ayrıca dünyada beşer kalkınmada 69.sıradayız.

KÜRESEL BAĞLANMIŞLIK

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 29

Küresel bağlanmışlık endeksine göre, global ekonomiye bağlı ülkelerin 9'u Avrupa'da. 140 ülke arasında Türkiye 59.sırada

SEZARYENLE DOĞUM

MUTLULUK KÜRLERİ_Ü.AKTAŞ

SAYFA 108

Sezaryenle doğumda, dünyada Çin ve Brezilya'dan sonra dünya üçüncüsüyüz. 1998'de sezaryen oranı %15 iken günümüzde %50.

DEPRESYON VE D VİTAMİNİ

MUTLULUK KÜRLERİ_Ü.AKTAŞ

SAYFA 53

2013 yılında 31000kişinin yer aldığı 13 araştırmaya göre depresyon hastalarının çoğunda D vitamini eksikliği bulunuyor. 2014'de İsveç'te yapılan araştırmaya göre intihara kalkışan depresyon hastalarında D vitamini eksikliği bulunuyor.

EVRİMDE AFRİKA

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

TEMMUZ 2017 SAYFA 10

Fas'ta 300000 yıllık fosiller, ilk insansı türlerin 100000 yıl önce ortaya çıktığını gösterdi. Afrika'da bir cennet bahçesinden hızlıca yayılmadığını, tüm Afrika'da zamana yayılan bir evrim geçirdiği anlaşıldı. 300-350bin yıllık kemikler modern insana benziyor, taş aletler ve ateşi kullanabiliyorlardı.

BİLGİYE ULAŞMA ÖZGÜRLÜĞÜ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 20

Bilgiye ulaşma özgürlüğünde Türkiye, 180 ülke arasında 154.cü.

EKONOMİ 2025'DE

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 19

The Economist dergisi 2025 yılı projeksiyonuna göre, 18.sırada olan Türkiye 20.sıraya düşüyor.

ULU HAN ATA BİTİĞİ

BİLİM VE ÜTOPYA

HAZİRAN 2017 SAYFA 12

Ulu Han Ata Kitabında, Türk ırkına mensup ilk kişinin yaratılışı anlatılır. Aşırı yağmur, Ulu Kara Dağ'a bol miktarda balçık getirir, mağarada insana benzeyen kalıplara dolar. Yaz olduğundan hava sıcaktır, rüzgarın etkisiyle dört unsur birleşir, dokuz ay sonra toprak canlanıp ilk insan olur. Kırk yıl sonra Ulu Ay Ana da aynı şekilde dünyaya gelir. Kitap muhtemelen 723 Orhun Yazıtlarından çok önce 580'den öncedir. Kitaptan Memlük (ed-Devletü't Türkiyye) tarihçisi Aybek ed-Devadari sözeder.

AÇLIK HORMONU VE ORUÇ

ATLAS

HAZİRAN 2017 SAYFA 24

Ghrelin denilen açlık hormonu, yeni beyin hücresi oluşmasını sağlıyor ve beyin hücrelerini yaşlılığın etkilerinden koruyor. Farelerde öğrenme fonskiyonunu %30-40 artırdığı ortaya kondu. Ayrıca bağışıklık sistemini yenilediği ve sağlıklı hücreleri kemoterapiden korurken, kanserli hücreleri toksik etkiye maruz bırakıyor. 

CİNAYET TV'DE

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 163

Ortalama bir Amerikalı çocuk, 18 yaşına gelene kadar televizyonda 200000 cinayet görmüş olur.

İNSAN BOYU UZAMASI

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 159

İnsanlar akşamları sabah olduğundan %1 daha kısadır.

DOMATESLERİN ESKİ TADI

BİLİM VE TEKNİK 50.YIL EKİ

Florida Üniversitesinde yapılan araştırmalarda iyi bir lezzet için gerekli gerekli şeker ve uçucu kimyasalların zayıf olduğu tespit edildi, çözüm olarak kötü alellerin yerine iyileriyle değiştirildi ve lezzet geri elde edildi. O eski domateslerin 3-4 yıl içinde geri kazanılmış olacak. 

DÜNYA SANAYİ KATMA DEĞER PAYLARI

HBT

19 MAYIS 2017 SAYFA 6

Dünya Sanayi Katma Değer Payı, 2000; 2014

Çin, 6.6; 23.4

Almanya, 7.0; 6.6

Hindistan, 1.2; 2.5

Rusya, 0; 2.0

Türkiye, 0.9; 1.0

ABD, 26.5; 17.0

YAĞMURDA SONRA KOKU

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 114

Yağmurdan sonra toprağın kokusu, petrichor isimli bakteriden gelir, Yunanca petros taş, ichor, tanrıların damarlarından akan sıvı anlamındadır.

KİTAP RÖNESANS ÖNCESİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 113

Rönesans'tan önce dünyadaki bütün kitapların %75'i Çince'ydi.

DİL SAYISI

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 90

Varolan dil sayısı 6.900'dür ve dünya nüfusunun yarısından fazlası sadece %20'sini kullanır.

KEDİ YEMEK

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 89

Asya'da her yıl 4.000.000 kedi yenir.

KUTUP AYILARI KÖKENİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 84

Bütün kutup ayıları, 10000önce İrlanda'da yaşamış bozayı soyundan gelir.

KATOLİK KİLİSESİ GELİRİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 56

2010 tarihinde Katolik Kilisesi geliri 97 milyar dolardı.

KAHVENİN ETKİSİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 26

Kahvenin, 5-10dakika içinde emilimi başlıyor, 120 dakika içinde kandaki maksimum değere ulaşıyor. Adenozin, günün yorgunluğu ile beyinde biriken, uykudan sonra eski miktarına düşen bir beyin kimyasalı. Adenozin, belli miktara ulaştığında, beyindeki bazı hücrelere bağlanarak yorgunluk hissetmemize neden oluyor. Kafein bu Adenozin'e benziyor, adenozin reseptörü, adenozin yerine kafein moleküllerine bağlanıyor. Böylece uyuşukluk hissi olmuyor, adenozin bloke edilince, hipofiz bezi uyarılıyor, böbrek üstü bezlerden adrenalin salgılanıyor. Diğer bir etkisi de melatonin hormonu salgılanmasını azaltması, bu da uykuyu etkiliyor. Günde 300mg kafeinin üzerine çıkılmaması gerekiyor. Bir kupa kahvede 130mg, bir bardak çayda 30mg kafein bulunuyor.

ÖLÜLERİ KÖK HÜCREYLE DİRİLTMEK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 11

ABD'li Bioquark, beyin ölümü gerçekleşmiş 10 kişi üzerinde denenecek yöntemle, ateşleme yapmaya son vermiş nöronu kök hücre terapisiyle tekrar canlandıracak. Uygulama için gerekli onayı aldılar.

KIRMIZI ŞARAP VE BEYİN

POPULAR SCIRNCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 10

Kırmızı şarapta bulunan resveratrol, antioksidan özellikte ve beyindeki nöral bağların güçlenmesine yardımcı olduğu için beynin yaşlanmasını geciktirici özelliğe sahip.

GÖBEKLİTEPE

GÖBEKLİ TEPE_L.SEPİCİ

SAYFA 60

Prof.Klaus Smith bir kahvede konaklarken, yaşlı bir vatandaş, aslında bir yer var ama çok eski" der ve keşif başlar. 1995'de kazıya başlanır. Yapılmış en büyük dini yapıdır. Yanyana mabetler, 500-1000 yıl ara ile 300m çapındaki alanda inşa edilmiştir. En az 20 adetlerdir, henüz dokuzunda kazı yapılmaktadır. C mabedi 12000 yıl öncesine aittir. T dikilitaşı blok kayadan oyulmuş, 50ton ağırlığında, 7m boyunda, baş kısmı 3m genişliğindedir. Tüm sütunlarda soket temele sütunlar tam doğrulukla yerleştirilmiştir ki bu ileri matematik bilgisi gerektirir. İkili T dikilitaşları sanki yapıların merkezi gibi. Üzerlerindeki üç boyutlu kabartmalar gece daha iyi ve ateşle hareketli gibi görülür ve tınlama sesi olan özel taşlar seçilmiştir.

EVRENİN İÇERİĞİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 45

Evrenin %68'i karanlık enerji, %28'si karanlık madde, kalan kısım %5, onunda %80'i helyum ve hidrojen.

UZAYLILARDAN SİNYALLER

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 11

Harvard Üniversitesi araştırmacıları, 2007'den beri süper güçlü ve hızlı radyo sinyalleri aldığımızı, tekrarlanan bu sinyallerin başka bir galaksideki uzay gemilerinden gelebileceğini açıkladılar. 5ms'den uzun sürdüğü için doğal sebeplerden olmadığını belirttiler. Sinyaller 3milyar ışık yılından geliyor.

IN VITRO DÖLLENME

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 67

Oxford Üniversitesi'de 2013 raporunda IVF yönteminde, hangi embriyonun döl yatağına yerleştirileceğine karar verilebiliyor, on aday arasından seçmek ortalama IQ'sunu 11.5 puan artırıyor. Zekanın genetik temeli henüz tam olarak açık değil ama 5-10 yıl içerisinde seçim yapmak mümkün olabilecek. CRISPR yöntemindeyse DNA sekansının bir bölümü kesilip çıkarılıp, başka bir parça yerleştirilebiliyor.

EVRİM ÖRNEKLERİ

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 60

Modern insan Afrika'dan 80-50000 önce çıktı. Orijinal mirasımız avcı-toplayıcı sıcak iklime uygundu. 10000 yıl öncesine kadar, Avrupalılarla Afrikalıların rengi neredeyse aynıydı. Az güneşli yerlerde yaşayanlarda, az pigmentli böylece güneşin morötesi ışınlarını soğurmaya göre deri gelişti.

SUSUZLUĞU GİDERME İNDEKSİ

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 23

Bir içeceğin iki saat içinde idrarla bedenden atılma yani susuzluk giderme indeksi

1.5 süt

1.39 portakal suyu

1.23 kola

1 su

0.98 maden suyu

0.91 kahve