YAŞLILIK VE UYKU

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 214
Melatonin üretimi 5 yaşında zirveye çıkar ve sonra düşmeye başlar. 60 yaşına geldiğinizde %80'ini kaybetmiş oluruz. O yüzden yaşlılar iyi uyuyamaz.

YAŞLILIK VE BEYİN HÜCRELERİ ÖLÜMÜ

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 43
Beyniniz 20-90 yaşları arasında ağırlığının %10'unu kaybeder. 65 yaşınıza geldiğinizde beyin hücrelerinin %10'u kaybolmuş olur.

UZUN ÖMÜR VE GEN ETKİSİ

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 33
Uzun ömürlülük %25 genlerle, %75 davranış ve hayat tarzına ilişkin seçimlerinize bağlıdır.

KAFEİN VE ALZHEİMER

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 42
Günde 5 fincan kahve, Alzheimer'dan Parkinson'a kadar çeşitli bilişsel bozuklukları önlemektedir.

SPOR VE KALP HASTALIKLARI

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 113
Haftada 3günx45' veya 5günx30' hafif spor, kalp hastalıklarından ölüm riskini yarı yarıya azaltıyor.

SPORUN FAYDASI

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 113
Amerikan Kalp Derneği, yapılan her 1 saat sporun ömrü 2 saat uzattığını söylüyor.

TV İZLEMEK VE SAĞLIK

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 110
Günde 3 saatin üzerinde TV izlemenin her bir saati kalp-damar hastalıklarından ölme riskini %11 artırmaktadır.

HAREKETSİZLİK

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 109
100 yıl öncesine göre insanların günlük aktivitesinde ortalama %60'lık azalma olduğu belirlenmiştir.

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ, TR'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 166

Türkiye, 2016 Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde 99./113

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 119

Ekonomi Nobel'i kazanan James Hackman'a göre eğitimde geri dönüşü en yüksek yatırım okul öncesi yatırım. Türkiye'de bu oran %30 iken, AB'de %80.

PISA SEVİYESİ

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 98

2015 PISA sonuçlarına göre TR, Fen'de 52./70; Matematik'te 49./70; Okumada 50./70

EĞİTİM; İLERİ SEVİYE BECERİ

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 80

OECD raporlarına göre, karmaşık metinleri okuyup sentez yapabilen, ileri derece okur-yazarlık seviyesi %0.5, OECD ortalaması %10.6. İleri seviye bilgi işlem becerisine sahip yetişkin oranı %0.9 iken, bu oran OECD ortalaması %5.4. 

KİLO SORUNU, TÜRKİYE'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 65
2008 yılında kilo sorunu olanların oranı (fazla kilolu ve obez) %47,6'dan %53,7'ye yükselmiş. Aynı dönemde küresel trend %29,4'den %37,5.

GÜVEN, TR'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 20, 60
2010-2014 yılları arasında açıklanmış verilere göre, komşusuna güvenenlerin oranı %14, tanıdığı kişilere güvenenlerin oranı %20. Daha da bu 15 Temmuz öncesi durum, sonrasında toplumsal güven daha da yıprandı.

Dünya değerler araştırmasına göre, İnsanlara güvenirim diyenlerin sayısı bizde %12 (44./58), Hollanda'da %66, Almanya'da %44.

TWITTER KULLANIMI

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 33
Twitter'ı en aktif kullanan ilk üç ülke, Endonezya, Türkiye ve Suudi Arabistan. Gelişmiş demokrasilerin hiçbiri bu listede yeralmıyor.

ALDATMA, TR'DE

CUMHURİYET
3.11.2018
ÇİSED'in raporuna göre, Türkiye'de erkeklerin %58'i, kadınların %40'ı, evlilikleri sırasınca en az bir kez evlilik dışı ilişki yaşıyor. Aldatmaların büyük çoğunluğu sosyal medya üzerinden oluyor.

YAPAY ZEKA, MESLEKLER

HBT 

SAYI 06.07.2018 SAYFA 15

-ABD Gıda ve İlaç İdaresi FDA, Nisan 2018’de göz hastalıklar ile ilgili tanı koyma konusunda ilk dijital doktor IDx-DR’a resmen onay verdi.

-ABD’de geliştirilen bir yazılımla dijital avukat, sözleşmedeki açıkları 26dakikada %95 tespit edebilmiş, insan avukatlar 4saatte %85 başarı sergilediler.

NESLİ TÜKENENLERİN GERİ DÖNMESİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

SAYFA 12

Genetik mühendisliği ile nesli tükenmiş canlıları geri getirme şansı doğdu. Bu kapsamda Hazar Kaplanı, 2007’de iskeletinden elde edilen DNA’larla Dodo Kuşu, 4000 yıl önce nesli tükenen Tüylü Mamut gibi canlılar yaşatılabilecek.

ANI NAKLİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

SAYFA 12

RNA’daki genetik bilgi bir salyangozdan diğerine aktarıldı. Böylece ilk anı nakli gerçekleşmiş oldu. RNA uzun süreli hafızanın oluşmasında rol oynuyor. 

BÖCEK YENMESİ

HBT

6 NİSAN 2018 SAYFA 10

Kerevitler, çekirgeler, yenen solucanlar vb. Yüksek protein düşük doymamış yağ, vitaminler içerdiği için 2013'den beri BM Gıda ve Tarım Örgütü tarafından böcek yeme çağrısı yapılıyor.

PROTEZ BELLEK

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE 

MAYIS 2018 SAYFA 14

İnsanın kendi bellek desenlerini kullanarak beynin anılarını ve geri çağırmasını kolaylaştıran bir protez sisteminin başarıyla kullanıldığı açıklandı. Katılımcıların kısa dönemli bellek performansında %35-37 artış görüldü.

BİYOYAZICI

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

MART 2018 SAYFA 26

Biyoyazıcılarda mürekkep olarak insan hücresi kullanılıyor. Yazıcı, kulak üretmek için bir tür polimer olan hidrojelden yapılma, bükülebilir ve gözenekli bir iskelet yapıyor. Bu iskelet, cilt hücreleri ve kıkırdakla kaplanıyor. Hidrojel zamanla biyolojik olarak çözülüyor ve altı ay sonra kulak insan hücrelerinden oluşur oluyor. Wakeforest Üniversitesinde yapılan çalışmalarda hastanın kendi hücreleri kullanılıyor. Laboratuvarda idrar kesesi, damar ve birçok organ üretip nakletmişler. 

ELEKTRİK AMPULÜ YASAĞI

İNSAN VE HAYAT

MART 2018 SAYFA 52

Küba, klasik ampullerin kullanımını 2005 yılında yasakladı. 2010 yılında Arjantin de aynı yasağı yürürlüğe koydu. Floresan ampuller, klasik ampullere göre 4 kat daha tasarruflu.

MEDİTASYONUN BEYNE ETKİLERİ

bilimvegelecek.com.tr

12 ŞUBAT 2015

UCLA’de meditasyon yapan ve yapmayan 50 kişiyle yapılan deneyde, meditasyon yapanlarda beyindeki gri madde anlamlı ölçüde daha fazla bulundu. Yaşlanmanın etkileri nispeten daha az etkilemişti.

BİLGİSAYARLAR TARAFINDAN ELE GEÇİRİLECEK MESLEKLER

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 339

2013 yılında, Oksford'da İstihdamın Geleceği adlı bir çalışma yayınladılar. Buna göre yirmi yıl içerisinde bilgisayar algoritmaları tarafından ele geçirilecek meslekler inceleniyor. ABD'de mesleklerin %47'si yüksek riskli. 2033'de sigorta, telepazarlama %99, hakemler %98, kasiyerler %97, şefler %96, garsonlar %94, otobüs sürücüleri ve fırıncılar %89, inşaat işçileri %88, güvenlik görevlileri %84 vs. Bilgisayar algoritmalarının elinde olacak.

BİLGİSAYAR BESTESİ KLASİK MÜZİK

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 337

Müzikoloji profesörü David Cope, klasik müzik eserleri besteleyebilen EMI adlı yazılımı hazırladı. Öncelikle Bach'ı taklit etmekte uzmanlaştı. Yedi yılda geliştirilen yazılım, bir gün içerisinde beşbin Bach korali besteyebildi. Santa Cruz'da bu seçkiyi dinleyicilerle buluşturduğunda, gösteriyi öve öve bitiremiyorlardı. Dinledikleri Bach değildi. Sonradan diğer bestecileri de taklit etmeyi öğrendi. Oregon üniversitesinden profesör Larson, Cope'a meydan okudu. İnsanın ruh dolu bestesiyle, makinenin arasındaki farkın çok kolay olacağını söyledi. Yüzlerce akademisyen, öğrenci ve müzik tutkunu belirlenen gün oylamaya katıldı. Sonuca göre, EMI'nın parçası gerçek Bach, Bach'ın bestesi Larson'un, Larson'ın bestesi bilgisayar üretimi olarak oylandı.

DEEPMIND VE ALPHAGO PROGRAMLARI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 334

Google tarafından geliştirilen DeepMind isimli program, kendi kendine 49 klasik atari oyununu oynamayı öğrendi. Yazılımcıların belirttiğine göre, tek bilgi piksellerin yapısal özellikleri ve yüksek puan alması gerektiğiydi. Tüm oyun kurallarını öğrendi ve daha önce uygulanmamış stratejiler de geliştirdi. Yine google tarafından geliştirilen AlphaGo yazılımı, kendi kendine Go oynamayı öğrendi, ki Go satrnçtan çok daha karışık bir oyundur.

AFRİKA'NIN PAYLAŞIMI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 177

1884'de Berlin'de Avrupa'lı güçler Afrika'yı aralarında pasta misali böldüler. Yarı boş bir harita üzerinde yapılmış bu sınırlar, aslında coğrafi, etnik, ekonomik gerçeklikle örtüşmeyen, hiçbir anlam ifade etmeyen çizgilerdi.

MAO BÜYÜK ATILIM

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 175

1958-1961 arasında komünist Çin'de Mao Zedong ülkesini hızla süpergüce çevirmek isteyince, üretim fazlası tarımsal ürünleri dışarıya satmak istedi. Mao tarımın 2-3'e katlanmasını emretti. Karşılanması imkansız isteklere itiraz edemeyen yöneticiler hayali raporlar düzenlediler. Gerçek rakamın %50 üzerindeki raporlara göre eldeki pirinç yurtdışına satılınca, milyonlarca Çinlinin ölümüne yolaçan kıtlık yaşandı.

BABA PROBLEMİ, ABD'DE

EVANJELİZM_R.KURTOĞLU

SAYFA 107

ABD'de baba problemi vardır. 1960'larda babasından ayrı yaşayan çocuk oranı %40 iken, 1980'lerde %60 ve 2020'lerde %80 olacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca Amerika'da üç doğumdan birisi, evlenmeden anne olanlar tarafından gerçekleştiriliyor.

ANTİBİYOTİK KULLANIMI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 411

Türkiye'de ilaç kişi başı yılda 25.9 kutu. OECD ülkeleri arasında, antibiyotik tüketiminde %41 ile birinci Türkiye. OECD ortalaması 21

SELÇUKLULARDA YEMEK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 351

Selçuklularda, kuşluk ve akşam(zevale) yemeği olarak iki öğün vardı. Kuşluk, sabahla öğlen arasındaydı. Akşam yemeği ise çok çeşitli olurdu ve hava kararmadan yenirdi.

AHİLİK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 340

Ahilik, Arapça kardeşim demekti. Eli-kapısı-sofrası açık, gözü-beli-dili kapalı olmalıydı. Üretenin ve satanın, haksız kazancı olmazdı.

KÖY ENSTİTÜLERİ VE JOHN DEWEY

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 310

ABD'li filozof ve eğitim kuramcısı John Dewey, öğrenmenin yaşayarak olacağını bildiriyordu. Öğretmen ve öğrenciden oluşan yapay bir öğrenmeye karşıydı. 1924 yılında Atatürk, John Dewey'i Türkiye'ye davet etti. İki ay boyunca okulları gezip rapor hazırladı. Raporunda, sadece çocukların hafızalarına yüklenmemek gerektiği, köy hayatı ile irtibat kurulması, el işlerine önem verilmesini öneriyordu. Böylece köy enstitüleri fikri doğdu. Eğitmen kursu ve Köy muallim Mekteplerinden alınan iyi sonuçlar neticesinde, 1940'da Hasan Ali Yücel döneminde Köy Enstitüleri açıldı.

TÜTÜN'DE İTHALAT

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 265

Yerli tütün kullanımı 2003'te %40 iken, 2014'de %15 . %85 ithal tütün pazara hakim.

KONUT SAHİPLİĞİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 255

Dünyada milli gelir arttıkça konut talebi azalıyor. Hindistan'da ev sahipliği %87, Almanya'da %52. Türkiye'de ise %68 ile Avrupa'nın en yüksek oranı. ABD ve Japonya'nın bile önünde.

PAMUK İTHALATI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 222

1990'lı yıllara kadar dünyanın yedinci büyük ihracatçısı Türkiye, bugün dünyanın üçüncü büyük ithalatçısı.

YOĞURTTA JELATİN

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 194

Jelatin, kıvam artırması nedeniyle yoğurta ekleniyor, Gaziantep İl Tarım Müdürlüğü'nün piyasa satılan yoğurtların %80'inde kullanıldığını ortaya koydu. Jelatin, genelde domuz yağından yapılıyor.

MONOSODYUM GLUTAMAT, ÇİN TUZU

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 176

Çin tuzu, MSG, E621, yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılıyor. Her türlü gıdada yer alanan bu madde, yedirdikçe yediriyor. Obezite, sinir hücrelerine zarar ve alzheimer, parkinson, panskreas vs. Sorunlarına neden oluyor. 50'ye yakın ülkede yasak, Türkiye'de serbest.

HİBRİT TAVUK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 146

Hibrit dönem öncesinde tavuğun %25'i et iken, hibrit tavukta %50. Yıllık 200 yumurta verirken, hibritlerde 300. Erkek civcivler karlı olmadığı için yok ediliyor, AB'de öğütme makinesinde her sene ortalama 280milyon civciv katlediliyor. 18.haftada yumurtlayabilen tavuklar da altı ay yaşatılıp öldürülüyor. Normalde ara verdikten sonra tekrar yumurta verebilmelerine rağmen bu araya tahammül edilemiyor. 1944'de bir kilo canlı tavuk maliyeti 4.84dolar iken, bugün 48cent. 

MISIR ŞURUBU VEYA NİŞASTA BAZLI ŞEKER

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 90

ABD Devi Cargill'in üretmek için ülkemize geldiği nişasta bazlı şeker, şekerpancarı veya şeker kamışından üretilmiyor. Bitkilerdeki fazla şeker/glikozu depolamak için bulunan nişasta, kimyasal işlemler sonucu nişasta şeysine dönüştürülüyor. Genelde mısırdan üretiliyor. Mısırdan, glikoz-fruktoz karışımı endüstriyel boyutlarda 1971'de başladı. Bugün kola ve benzerlerinin hepsinde %100 mısır şurubu var. Tadı şekere benziyor ancak nişasta bazlı şekerli ürünler az insülin sağlandığı için tokluk hissi uyandırmıyor. Avrupa'da kişi başına 1-1.5kg iken, Türkiye'de 6kg. Türkiye, 27 ülkeden oluşan AB üretiminin %40'ını tek başına üretiyor. 

ÇİÇEK HASTALIĞI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 20

1520'de İspanyol filosu Küba'dan Meksika'ya çıktı. Kölelerden Francisco çiçek virüsü taşıyordu. Ateşlenen Francisco, Meksika'da bırakıldı, ondan yayılan virüs iki ay içerisinde Aztek imparatoru da dahil olmak üzere, nüfusun üçte birini öldürdü. 22 milyon, 14 milyon olmuştu. Grip, kızamık ve diğer hastalıklarla 1580'de nüfus 2 milyonun altına düşmüştü.

KARA VEBA

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 19

Kara veba, 1330'larda Asya'da ortaya çıkmıştı. Bu felakete Yersinia pertis adlı bakteri neden oluyordu. Isırma yoluyla pirelerden insana geçmişti. Hastalık hızla yayıldı, Avrasya'nın toplam nüfusunun %25'inden fazlasının ölümüne neden oldu, 75-200milyon insanı öldürdü. İngiltere nüfusunun %40'ı telef oldu. 

PİRİNÇ İTHALİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 75

2002 yılında bir gram çeltik tohumu ithal etmezken, bugün 35ton çeltik tohumu satın alıyoruz. 500milyon dolar pirinç ithal ediyoruz.

BUĞDAY EKİM ARAZİSİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 59

AKP'nin iktidara geldiği 2002 yılında 9.4milyon hektar olan buğday ekim arazisi bugün 7.2milyon hektar.

İNSÜLİN DİRENCİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 55

Ekmek yendikten 90dakika sonra kan şekeri tavan yapıyor. Bunun üzerinde pankreas yükselen kan şekerini düşürmek için insülin salgılıyor. İnsülin kan şekerini düşürüyor. Düşmesi iki saat alıyor. Yani ekmek yendşkten iki saat sonra tekrar acıkılıyor ve kilo alınıyor. Daima insülin uyarısına maruz kalan hücrelerde insülin direnci gerçekleşiyor ve insülin hormonu yağ yapımını artırıyor. Böylece Tip2 diyabet hastalığı başlıyor. Neredeyse ülkemizin yarısı diyabet hastası. Bunun başlıca sebebi endüstriyel buğday tohumu.

ENERJİDE DIŞA BAĞIMLILIK

Dogrulukpayi.com

13.02.2018

Enerji'de %70'in üzerinde dışarıya bağımlıyız.

BUĞDAYIN KROMOZOM SAYISI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 52

Kavılca gibi köy buğdaylarında 28 kromozom var. Modern buğdaylarda ise dayanıklılık gibi 14 kromozom eklenmiş, toplam 42 kromozom. Yapısı bozuldu.

ÇÖLYAK HASTALIĞI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 52

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta, tahıllarda bulunan gluten'e karşı kronikleşen alerjik hassasiyettir. İlk defa 1953'de tanımlanan bu hastalığının son zamanlarda artmasının nedeni, buğdayın atalarımızın yediğinden yüz kat fazla gluten içermesidir. Gluten dünyada en çok kullanılan katkı maddelerinden, kıvam artırıcı. 

BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİNDE AZALMA

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 48

Geçen yüzyıl ABD'de gıda olarak kullanılabilen 80000 bitki varken bugün sadece 250'sinin ekimi yapılıyor. Mısır çeşitlerinin %91'i, Bezelye çeşitlerinin %94'ü, domates çeşitlerinin %81'i kayboldu.

HİBRİT TOHUM

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 46, 60

Hibrit tohumların üreme kapasiteleri bulunmuyor. AKP'nin çıkardığı Tohumculuk Kanunu ile her yıl tohumları küresel şirketlerden almak zorunlu çünkü tohumlar sertifikalı olmak zorunda. Patenti de uluslarası kuruluşlardan alman gerektiği için rakip olamazsın. Sertifikalı tohum 2002 yılında 145bin ton iken, 2016'da 957bin ton.

IRAK TAHIL ZEHİRLENMESİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 43

1971'de, Irak kuraklık sorununu aşmak için yüksek verimli hibrit tohumu mexipak'ı ithal etti. Bu tohumlar yüksek civa içeriyordu. 1968'de Sosyalist BAAS petrolü millileştirmişti. Zehirlenmelerin yanısıra, Irak dünyanın en yüksek parkinson hastalığının görüldüğü bölge, nedeni civa. Irak'a bu tokumları satan şirket Cargill.

WATERGATE SKANDALI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 41

1972-64 yılları arasında Watergate skandalı ile Nixon, FBI-CIA komplosuyla iktidardan düşürüldü. Bu Dışişleri Bakanı Kissenger ve Nelson A.Rockefeller'ın bir entrikasıydı. Nixon yerine geçen G.Ford'un yardımcısı N.Rockefeller oldu.

ROCKEFELLER AİLESİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 25

William Rockefeller, 18.yy'da ABD'ye göç eden bir Fransız-Alman. Altı çocukları olur ve ölüm imparatorluğunu kuran John D. Rockefeller olur. 1839 yılında doğdu. 1859'da ilk şirketi gıda üzerine Clark&Rockefeller şirketiydi. 1865'de petrol şirketi Rockefeller&Andrews'i kurdu. 1866'da ikinci rafinerisini açtı ve Standart Oil'i kurdu. Rockefeller ailesi bugün, Chase Manhattan, J.P.Morgan, Citibank vs. Gibi dünyanın en büyük şirketlerinin sahibi. ABD merkez bankasının dokuz ortağından biridir. Bilderberg Kulübü, Triletaral Komisyon(K.Amerika, Batı Avrupa, Japonya)'ni kurmuştur. ABD'nin dış ilişkilerin belirleyen CFR(Dış İlişkiler Konseyi) onursal başkanı David Rockefeller'dir. BM binasının arazisi de Rockefeller'a aittir. Dünya Sağlık Örgütü'nün de kurucusu Rockefeller'dir. 

EGZERSİZ'İN FAYDASI

GÜNÜNÜZÜ AYDINLATACAK SÖZLER_R.SHARMA

SAYFA 19/11

17000 Harvard mezunuyla yapılan bir araştırma, egzersiz yaparak geçirilen her saatin katılımcıların hayatına üç saat eklediğini göstermiştir.

İNSANSI TÜRLER

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Homo sapiens, Neandertaller ve Denisovalılarla etkileşime geçti. İnsansıların büyük kısmının buzul çağında soyu tükendi. Neandertal insanı alet kullanıyor, sesle iletişim kuruyor, ölülerini gömüyor, giyiniyordu. Afrikalılar harici tüm insanların genomunda %1-4 Neandertal geni bulunuyor. Malenezya bölgesindeki yerli halkta %6 Denisova geni bulunuyor. 30000yıl önce nesilleri tükenen Neanderthallerle genlerimiz %99,7 oranında eşleşiyor.

İNSAN VE DİĞER CANLILARLA BENZERLİK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

İnsan genomunu oluşturan 15 milyar baz çiftinin çok azı bize özgü. Başka bir insanla %99.9, şempanzelerle %99, kedilerle %90, farelerle %85, muzla %60 genetik malzememiz örtüşüyor. 

EVRİM

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Yaşamın tek hücreli(prokaryot, bakteri) aşaması 3.8milyar yıl önce başladı. Gezegendeki tüm türler (5milyon canlı) şu aynı DNA dizilimini vücudundaki her hücrede yaşıyor.

1.8milyar yıl önce, tek hücreli bakteri, bir başka bakteriyi yuttu ve yutulan bakteri de hayatta kalmayı başardı. Böylece ökaryot hücreler ortaya çıktı. Mitokondrinin ortaya çıkışı sayesinde, DNA'nın büyük bölümü enerji üretmek yerine protein kodlamaya başladı. 800milyon yıl önce bu yeni dev hücreler biraraya toplanıp simbiyotik ilişki kurabileceklerini keşfettiler. 

İnsanlar ve şempanzelerin son ortak atası 6milyon yıl önce yaşamış Orrorin Tugenensis, 2001'de Kenya'da bulundu. İki ayak üzerinde yürüyebildiği görüldü. Onunla bizim aramızda 30 farklı insansı tür gelişti. 

BALIK YAĞININ FAYDASI

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Çinde 9 ve 11 yaşları arasında 541 kız ve erkek çocuk üzerinde yapılan araştırmada, haftada bir kez balık yiyenler, yemeyenlere kıyasla IQ testinde 4.8puan yüksek aldılar.

CANCERSEEK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

CancerSEEK adlı yeni kan testi, kanserin sekiz farklı türünü hastalığın ilk evrelerinde belirlemeyi başarıyor. Kanserli hücrelerinin kana aktardığı eser miktardaki DNA ve proteinleri saptayarak, yumurtalık, karaciğer, mide, pankreas, yemek borusu, kalın bağırsak, akciğer ve göğüs kanserlerini teşhis ediyor.

YAPAY KAN

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Washington Üniversitesinde ErythroMer adlı nanoparçacığa dayanan yapay kan yönteminde, sentetik polimerler üretildi. Bu kanın toz halinde paketlenip, suyla karıştırılıp kana dönüştürülebileceği belirtiliyor.

İNSANIN KITALARA YAYILIMI

BÜYÜK İNSANLIK TARİHİ VOL.I

SAYI 7

100bin yıl önce buzul çağının etkileri devam ediyordu. Taş devri toplayıcıları, 80bin yıl önce Asya'ya, 40bin yıl önce Avustralya'ya, 30bin yıl önce Avrupa'ya yayıldılar. Avrupa'da kendileri gibi alet yapabilen Neandertallerle karşılaştılar. 14bin yıl önce Bering Boğazı'nı geçerek Amerika'ya yerleştiler. 

İNSANİ DEĞERLER SIRAMALAMASI, TR'DE

SÖZCÜ-Y.ÖZDİL

23.08.2018

Türkiye, Birleşmiş Milletler “insani” gelişme endeksinde, 188 ülke arasında 72'nci sıraya düştü. Freedom House'ın “insani” özgürlükler raporunda, puanı en çok düşürülen ülke oldu, tarihimizde ilk kez kısmen özgür ülkeler kategorisinden, özgür olmayan ülkeler kategorisine düştük. Dünya Adalet Projesi'nin hukukun üstünlüğü endeksinde, 113 ülke arasında 99'uncu sıraya düştü. Dünya basın özgürlüğü endeksinde yine geriledi, 155'inci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun “insani” sermaye endeksinde yine geriledi, 122 ülke arasında 68'inci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun küresel “insani” rekabet endeksinde yine geriledi, 100 ülke arasında 51'inci sıraya düştü. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün raporlarına göre, “insani” hakları her yıl endişe verici derecede gerileyen tek ülke. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün raporuna göre, işçi sömürüsünde Avrupa şampiyonuyuz. Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün yolsuzluk endeksinde 28 basamak geriledi, 180 ülke arasında 81'inci sıraya düştü. PISA testi sonuçlarına göre “insani” eğitim endeksinde yine geriledi, 72 ülke arasında 50'nci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun kadın erkek arasındaki “insani” eşitsizlik endeksinde yine geriledi, 144 ülke arasında 130'uncu sıraya düştü.

MEMPHIS MEAT

dunyahalleri.com

Memphis meat, hayvanlar olmadan hayvan eti üretebiliyor. Hayvanlardan alınan kök hücrelere oksijen, şeker ve mineral ekleniyor. Biyoreaktör içerisinde kas geliştirmeye başlıyor. Bu şekilde üretilen etin bir farkı olması beklenmiyor.

LATİN AMERİKALILARIN KÖKENİ

BİLİM VE ÜTOPYA

ŞUBAT 2018

Latin Amerikalılar antropolojik olarak %60 Asyalıdır. Amerikan yerlilerinin kökeni Ural-Altay bölgesidir.

BİLİMSEL YAYIN VE ARGE HARCAMALARI

BİLİM VE ÜTOPYA

ŞUBAT 2018

2016 yılında Çin'de 426000 çalışma yayınlanırken, ABD'de 409000 çalışma yayınlandı. Bu ülkeleri, Hindistan ve Japonya takip etti. ARGE harcamalarında, 2015 yılında ABD 500milyar$, çin 400milyar$ harcadı. Türkiye'de ise 1.6Milyar$.

TELEFONA BAKMA SÜRESİ' TR'DE

dunyahalleri.com

14.01.2018 haftanın özeti

Deloitte'nin yaptığı araştırmaya göre, gün içinde telefona bakma sayısı olarak 78, Avrupa'da ise 48.

TELEFONLA KONUŞMA, TR'DE

MEN'S FITNESS

OCAK 2018

Türkiye 2017 ikinci çeyreğinde, kişi başına aylık 441dk ile Avrupa birincisi. Avrupa ortalaması 251dk.

KANSER TEDAVİSİ VE CAR-T TEDAVİSİ

BİLİM VE ÜTOPYA

OCAK 2018

CAR-T tedavisi, kişinin bağışıklık sistemi hücrelerinin (T lenfositler) uygun olmayan hücreleri tanıyıp ortadan kaldırmak üzere programlanması. Onaylanan ilk gen tedavisinde, 63 kan kanseri hastasında %83, 100'den fazla lenf kanseri hastasında yarıya yakın tam yanıt alınmıştır.

İNSANIN KÖKENİ

BİLİM VE ÜTOPYA

OCAK 2018

2017'de Hublin'in yaptığı çalışmalarla Jebel Irhaud (Fas) bölgesinde modern insanın 315000 yıl önce yaşadığı bulunmuştur. Klasik görüş 200000yıl olduğu yönündeydi.