YAŞLILIK VE UYKU

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 214
Melatonin üretimi 5 yaşında zirveye çıkar ve sonra düşmeye başlar. 60 yaşına geldiğinizde %80'ini kaybetmiş oluruz. O yüzden yaşlılar iyi uyuyamaz.

YAŞLILIK VE BEYİN HÜCRELERİ ÖLÜMÜ

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 43
Beyniniz 20-90 yaşları arasında ağırlığının %10'unu kaybeder. 65 yaşınıza geldiğinizde beyin hücrelerinin %10'u kaybolmuş olur.

UZUN ÖMÜR VE GEN ETKİSİ

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 33
Uzun ömürlülük %25 genlerle, %75 davranış ve hayat tarzına ilişkin seçimlerinize bağlıdır.

KAFEİN VE ALZHEİMER

SİZ GENÇ KALIN_M.ÖZ-M.F.ROIZEN
SAYFA 42
Günde 5 fincan kahve, Alzheimer'dan Parkinson'a kadar çeşitli bilişsel bozuklukları önlemektedir.

SPOR VE KALP HASTALIKLARI

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 113
Haftada 3günx45' veya 5günx30' hafif spor, kalp hastalıklarından ölüm riskini yarı yarıya azaltıyor.

SPORUN FAYDASI

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 113
Amerikan Kalp Derneği, yapılan her 1 saat sporun ömrü 2 saat uzattığını söylüyor.

TV İZLEMEK VE SAĞLIK

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 110
Günde 3 saatin üzerinde TV izlemenin her bir saati kalp-damar hastalıklarından ölme riskini %11 artırmaktadır.

HAREKETSİZLİK

30 GÜNDE 10 YIL_Y.YÖRÜKOĞLU
SAYFA 109
100 yıl öncesine göre insanların günlük aktivitesinde ortalama %60'lık azalma olduğu belirlenmiştir.

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ, TR'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 166

Türkiye, 2016 Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde 99./113

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 119

Ekonomi Nobel'i kazanan James Hackman'a göre eğitimde geri dönüşü en yüksek yatırım okul öncesi yatırım. Türkiye'de bu oran %30 iken, AB'de %80.

PISA SEVİYESİ

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 98

2015 PISA sonuçlarına göre TR, Fen'de 52./70; Matematik'te 49./70; Okumada 50./70

EĞİTİM; İLERİ SEVİYE BECERİ

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN

SAYFA 80

OECD raporlarına göre, karmaşık metinleri okuyup sentez yapabilen, ileri derece okur-yazarlık seviyesi %0.5, OECD ortalaması %10.6. İleri seviye bilgi işlem becerisine sahip yetişkin oranı %0.9 iken, bu oran OECD ortalaması %5.4. 

KİLO SORUNU, TÜRKİYE'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 65
2008 yılında kilo sorunu olanların oranı (fazla kilolu ve obez) %47,6'dan %53,7'ye yükselmiş. Aynı dönemde küresel trend %29,4'den %37,5.

GÜVEN, TR'DE

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 20, 60
2010-2014 yılları arasında açıklanmış verilere göre, komşusuna güvenenlerin oranı %14, tanıdığı kişilere güvenenlerin oranı %20. Daha da bu 15 Temmuz öncesi durum, sonrasında toplumsal güven daha da yıprandı.

Dünya değerler araştırmasına göre, İnsanlara güvenirim diyenlerin sayısı bizde %12 (44./58), Hollanda'da %66, Almanya'da %44.

TWITTER KULLANIMI

BİR TÜRKİYE HAYALİ_S.R.ŞİRİN
SAYFA 33
Twitter'ı en aktif kullanan ilk üç ülke, Endonezya, Türkiye ve Suudi Arabistan. Gelişmiş demokrasilerin hiçbiri bu listede yeralmıyor.

ALDATMA, TR'DE

CUMHURİYET
3.11.2018
ÇİSED'in raporuna göre, Türkiye'de erkeklerin %58'i, kadınların %40'ı, evlilikleri sırasınca en az bir kez evlilik dışı ilişki yaşıyor. Aldatmaların büyük çoğunluğu sosyal medya üzerinden oluyor.

YAPAY ZEKA, MESLEKLER

HBT 

SAYI 06.07.2018 SAYFA 15

-ABD Gıda ve İlaç İdaresi FDA, Nisan 2018’de göz hastalıklar ile ilgili tanı koyma konusunda ilk dijital doktor IDx-DR’a resmen onay verdi.

-ABD’de geliştirilen bir yazılımla dijital avukat, sözleşmedeki açıkları 26dakikada %95 tespit edebilmiş, insan avukatlar 4saatte %85 başarı sergilediler.

NESLİ TÜKENENLERİN GERİ DÖNMESİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

SAYFA 12

Genetik mühendisliği ile nesli tükenmiş canlıları geri getirme şansı doğdu. Bu kapsamda Hazar Kaplanı, 2007’de iskeletinden elde edilen DNA’larla Dodo Kuşu, 4000 yıl önce nesli tükenen Tüylü Mamut gibi canlılar yaşatılabilecek.

ANI NAKLİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

SAYFA 12

RNA’daki genetik bilgi bir salyangozdan diğerine aktarıldı. Böylece ilk anı nakli gerçekleşmiş oldu. RNA uzun süreli hafızanın oluşmasında rol oynuyor. 

BÖCEK YENMESİ

HBT

6 NİSAN 2018 SAYFA 10

Kerevitler, çekirgeler, yenen solucanlar vb. Yüksek protein düşük doymamış yağ, vitaminler içerdiği için 2013'den beri BM Gıda ve Tarım Örgütü tarafından böcek yeme çağrısı yapılıyor.

PROTEZ BELLEK

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE 

MAYIS 2018 SAYFA 14

İnsanın kendi bellek desenlerini kullanarak beynin anılarını ve geri çağırmasını kolaylaştıran bir protez sisteminin başarıyla kullanıldığı açıklandı. Katılımcıların kısa dönemli bellek performansında %35-37 artış görüldü.

BİYOYAZICI

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

MART 2018 SAYFA 26

Biyoyazıcılarda mürekkep olarak insan hücresi kullanılıyor. Yazıcı, kulak üretmek için bir tür polimer olan hidrojelden yapılma, bükülebilir ve gözenekli bir iskelet yapıyor. Bu iskelet, cilt hücreleri ve kıkırdakla kaplanıyor. Hidrojel zamanla biyolojik olarak çözülüyor ve altı ay sonra kulak insan hücrelerinden oluşur oluyor. Wakeforest Üniversitesinde yapılan çalışmalarda hastanın kendi hücreleri kullanılıyor. Laboratuvarda idrar kesesi, damar ve birçok organ üretip nakletmişler. 

ELEKTRİK AMPULÜ YASAĞI

İNSAN VE HAYAT

MART 2018 SAYFA 52

Küba, klasik ampullerin kullanımını 2005 yılında yasakladı. 2010 yılında Arjantin de aynı yasağı yürürlüğe koydu. Floresan ampuller, klasik ampullere göre 4 kat daha tasarruflu.

MEDİTASYONUN BEYNE ETKİLERİ

bilimvegelecek.com.tr

12 ŞUBAT 2015

UCLA’de meditasyon yapan ve yapmayan 50 kişiyle yapılan deneyde, meditasyon yapanlarda beyindeki gri madde anlamlı ölçüde daha fazla bulundu. Yaşlanmanın etkileri nispeten daha az etkilemişti.

BİLGİSAYARLAR TARAFINDAN ELE GEÇİRİLECEK MESLEKLER

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 339

2013 yılında, Oksford'da İstihdamın Geleceği adlı bir çalışma yayınladılar. Buna göre yirmi yıl içerisinde bilgisayar algoritmaları tarafından ele geçirilecek meslekler inceleniyor. ABD'de mesleklerin %47'si yüksek riskli. 2033'de sigorta, telepazarlama %99, hakemler %98, kasiyerler %97, şefler %96, garsonlar %94, otobüs sürücüleri ve fırıncılar %89, inşaat işçileri %88, güvenlik görevlileri %84 vs. Bilgisayar algoritmalarının elinde olacak.

BİLGİSAYAR BESTESİ KLASİK MÜZİK

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 337

Müzikoloji profesörü David Cope, klasik müzik eserleri besteleyebilen EMI adlı yazılımı hazırladı. Öncelikle Bach'ı taklit etmekte uzmanlaştı. Yedi yılda geliştirilen yazılım, bir gün içerisinde beşbin Bach korali besteyebildi. Santa Cruz'da bu seçkiyi dinleyicilerle buluşturduğunda, gösteriyi öve öve bitiremiyorlardı. Dinledikleri Bach değildi. Sonradan diğer bestecileri de taklit etmeyi öğrendi. Oregon üniversitesinden profesör Larson, Cope'a meydan okudu. İnsanın ruh dolu bestesiyle, makinenin arasındaki farkın çok kolay olacağını söyledi. Yüzlerce akademisyen, öğrenci ve müzik tutkunu belirlenen gün oylamaya katıldı. Sonuca göre, EMI'nın parçası gerçek Bach, Bach'ın bestesi Larson'un, Larson'ın bestesi bilgisayar üretimi olarak oylandı.

DEEPMIND VE ALPHAGO PROGRAMLARI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 334

Google tarafından geliştirilen DeepMind isimli program, kendi kendine 49 klasik atari oyununu oynamayı öğrendi. Yazılımcıların belirttiğine göre, tek bilgi piksellerin yapısal özellikleri ve yüksek puan alması gerektiğiydi. Tüm oyun kurallarını öğrendi ve daha önce uygulanmamış stratejiler de geliştirdi. Yine google tarafından geliştirilen AlphaGo yazılımı, kendi kendine Go oynamayı öğrendi, ki Go satrnçtan çok daha karışık bir oyundur.

AFRİKA'NIN PAYLAŞIMI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 177

1884'de Berlin'de Avrupa'lı güçler Afrika'yı aralarında pasta misali böldüler. Yarı boş bir harita üzerinde yapılmış bu sınırlar, aslında coğrafi, etnik, ekonomik gerçeklikle örtüşmeyen, hiçbir anlam ifade etmeyen çizgilerdi.

MAO BÜYÜK ATILIM

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 175

1958-1961 arasında komünist Çin'de Mao Zedong ülkesini hızla süpergüce çevirmek isteyince, üretim fazlası tarımsal ürünleri dışarıya satmak istedi. Mao tarımın 2-3'e katlanmasını emretti. Karşılanması imkansız isteklere itiraz edemeyen yöneticiler hayali raporlar düzenlediler. Gerçek rakamın %50 üzerindeki raporlara göre eldeki pirinç yurtdışına satılınca, milyonlarca Çinlinin ölümüne yolaçan kıtlık yaşandı.

BABA PROBLEMİ, ABD'DE

EVANJELİZM_R.KURTOĞLU

SAYFA 107

ABD'de baba problemi vardır. 1960'larda babasından ayrı yaşayan çocuk oranı %40 iken, 1980'lerde %60 ve 2020'lerde %80 olacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca Amerika'da üç doğumdan birisi, evlenmeden anne olanlar tarafından gerçekleştiriliyor.

ANTİBİYOTİK KULLANIMI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 411

Türkiye'de ilaç kişi başı yılda 25.9 kutu. OECD ülkeleri arasında, antibiyotik tüketiminde %41 ile birinci Türkiye. OECD ortalaması 21

SELÇUKLULARDA YEMEK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 351

Selçuklularda, kuşluk ve akşam(zevale) yemeği olarak iki öğün vardı. Kuşluk, sabahla öğlen arasındaydı. Akşam yemeği ise çok çeşitli olurdu ve hava kararmadan yenirdi.

AHİLİK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 340

Ahilik, Arapça kardeşim demekti. Eli-kapısı-sofrası açık, gözü-beli-dili kapalı olmalıydı. Üretenin ve satanın, haksız kazancı olmazdı.

KÖY ENSTİTÜLERİ VE JOHN DEWEY

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 310

ABD'li filozof ve eğitim kuramcısı John Dewey, öğrenmenin yaşayarak olacağını bildiriyordu. Öğretmen ve öğrenciden oluşan yapay bir öğrenmeye karşıydı. 1924 yılında Atatürk, John Dewey'i Türkiye'ye davet etti. İki ay boyunca okulları gezip rapor hazırladı. Raporunda, sadece çocukların hafızalarına yüklenmemek gerektiği, köy hayatı ile irtibat kurulması, el işlerine önem verilmesini öneriyordu. Böylece köy enstitüleri fikri doğdu. Eğitmen kursu ve Köy muallim Mekteplerinden alınan iyi sonuçlar neticesinde, 1940'da Hasan Ali Yücel döneminde Köy Enstitüleri açıldı.

TÜTÜN'DE İTHALAT

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 265

Yerli tütün kullanımı 2003'te %40 iken, 2014'de %15 . %85 ithal tütün pazara hakim.

KONUT SAHİPLİĞİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 255

Dünyada milli gelir arttıkça konut talebi azalıyor. Hindistan'da ev sahipliği %87, Almanya'da %52. Türkiye'de ise %68 ile Avrupa'nın en yüksek oranı. ABD ve Japonya'nın bile önünde.

PAMUK İTHALATI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 222

1990'lı yıllara kadar dünyanın yedinci büyük ihracatçısı Türkiye, bugün dünyanın üçüncü büyük ithalatçısı.

YOĞURTTA JELATİN

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 194

Jelatin, kıvam artırması nedeniyle yoğurta ekleniyor, Gaziantep İl Tarım Müdürlüğü'nün piyasa satılan yoğurtların %80'inde kullanıldığını ortaya koydu. Jelatin, genelde domuz yağından yapılıyor.

MONOSODYUM GLUTAMAT, ÇİN TUZU

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 176

Çin tuzu, MSG, E621, yemeklerin lezzetini artırmak için kullanılıyor. Her türlü gıdada yer alanan bu madde, yedirdikçe yediriyor. Obezite, sinir hücrelerine zarar ve alzheimer, parkinson, panskreas vs. Sorunlarına neden oluyor. 50'ye yakın ülkede yasak, Türkiye'de serbest.

HİBRİT TAVUK

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 146

Hibrit dönem öncesinde tavuğun %25'i et iken, hibrit tavukta %50. Yıllık 200 yumurta verirken, hibritlerde 300. Erkek civcivler karlı olmadığı için yok ediliyor, AB'de öğütme makinesinde her sene ortalama 280milyon civciv katlediliyor. 18.haftada yumurtlayabilen tavuklar da altı ay yaşatılıp öldürülüyor. Normalde ara verdikten sonra tekrar yumurta verebilmelerine rağmen bu araya tahammül edilemiyor. 1944'de bir kilo canlı tavuk maliyeti 4.84dolar iken, bugün 48cent. 

MISIR ŞURUBU VEYA NİŞASTA BAZLI ŞEKER

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 90

ABD Devi Cargill'in üretmek için ülkemize geldiği nişasta bazlı şeker, şekerpancarı veya şeker kamışından üretilmiyor. Bitkilerdeki fazla şeker/glikozu depolamak için bulunan nişasta, kimyasal işlemler sonucu nişasta şeysine dönüştürülüyor. Genelde mısırdan üretiliyor. Mısırdan, glikoz-fruktoz karışımı endüstriyel boyutlarda 1971'de başladı. Bugün kola ve benzerlerinin hepsinde %100 mısır şurubu var. Tadı şekere benziyor ancak nişasta bazlı şekerli ürünler az insülin sağlandığı için tokluk hissi uyandırmıyor. Avrupa'da kişi başına 1-1.5kg iken, Türkiye'de 6kg. Türkiye, 27 ülkeden oluşan AB üretiminin %40'ını tek başına üretiyor. 

ÇİÇEK HASTALIĞI

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 20

1520'de İspanyol filosu Küba'dan Meksika'ya çıktı. Kölelerden Francisco çiçek virüsü taşıyordu. Ateşlenen Francisco, Meksika'da bırakıldı, ondan yayılan virüs iki ay içerisinde Aztek imparatoru da dahil olmak üzere, nüfusun üçte birini öldürdü. 22 milyon, 14 milyon olmuştu. Grip, kızamık ve diğer hastalıklarla 1580'de nüfus 2 milyonun altına düşmüştü.

KARA VEBA

HOMO DEUS_Y.N.HARARI

SAYFA 19

Kara veba, 1330'larda Asya'da ortaya çıkmıştı. Bu felakete Yersinia pertis adlı bakteri neden oluyordu. Isırma yoluyla pirelerden insana geçmişti. Hastalık hızla yayıldı, Avrasya'nın toplam nüfusunun %25'inden fazlasının ölümüne neden oldu, 75-200milyon insanı öldürdü. İngiltere nüfusunun %40'ı telef oldu. 

PİRİNÇ İTHALİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 75

2002 yılında bir gram çeltik tohumu ithal etmezken, bugün 35ton çeltik tohumu satın alıyoruz. 500milyon dolar pirinç ithal ediyoruz.

BUĞDAY EKİM ARAZİSİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 59

AKP'nin iktidara geldiği 2002 yılında 9.4milyon hektar olan buğday ekim arazisi bugün 7.2milyon hektar.

İNSÜLİN DİRENCİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 55

Ekmek yendikten 90dakika sonra kan şekeri tavan yapıyor. Bunun üzerinde pankreas yükselen kan şekerini düşürmek için insülin salgılıyor. İnsülin kan şekerini düşürüyor. Düşmesi iki saat alıyor. Yani ekmek yendşkten iki saat sonra tekrar acıkılıyor ve kilo alınıyor. Daima insülin uyarısına maruz kalan hücrelerde insülin direnci gerçekleşiyor ve insülin hormonu yağ yapımını artırıyor. Böylece Tip2 diyabet hastalığı başlıyor. Neredeyse ülkemizin yarısı diyabet hastası. Bunun başlıca sebebi endüstriyel buğday tohumu.

ENERJİDE DIŞA BAĞIMLILIK

Dogrulukpayi.com

13.02.2018

Enerji'de %70'in üzerinde dışarıya bağımlıyız.

BUĞDAYIN KROMOZOM SAYISI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 52

Kavılca gibi köy buğdaylarında 28 kromozom var. Modern buğdaylarda ise dayanıklılık gibi 14 kromozom eklenmiş, toplam 42 kromozom. Yapısı bozuldu.

ÇÖLYAK HASTALIĞI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 52

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta, tahıllarda bulunan gluten'e karşı kronikleşen alerjik hassasiyettir. İlk defa 1953'de tanımlanan bu hastalığının son zamanlarda artmasının nedeni, buğdayın atalarımızın yediğinden yüz kat fazla gluten içermesidir. Gluten dünyada en çok kullanılan katkı maddelerinden, kıvam artırıcı. 

BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİNDE AZALMA

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 48

Geçen yüzyıl ABD'de gıda olarak kullanılabilen 80000 bitki varken bugün sadece 250'sinin ekimi yapılıyor. Mısır çeşitlerinin %91'i, Bezelye çeşitlerinin %94'ü, domates çeşitlerinin %81'i kayboldu.

HİBRİT TOHUM

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 46, 60

Hibrit tohumların üreme kapasiteleri bulunmuyor. AKP'nin çıkardığı Tohumculuk Kanunu ile her yıl tohumları küresel şirketlerden almak zorunlu çünkü tohumlar sertifikalı olmak zorunda. Patenti de uluslarası kuruluşlardan alman gerektiği için rakip olamazsın. Sertifikalı tohum 2002 yılında 145bin ton iken, 2016'da 957bin ton.

IRAK TAHIL ZEHİRLENMESİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 43

1971'de, Irak kuraklık sorununu aşmak için yüksek verimli hibrit tohumu mexipak'ı ithal etti. Bu tohumlar yüksek civa içeriyordu. 1968'de Sosyalist BAAS petrolü millileştirmişti. Zehirlenmelerin yanısıra, Irak dünyanın en yüksek parkinson hastalığının görüldüğü bölge, nedeni civa. Irak'a bu tokumları satan şirket Cargill.

WATERGATE SKANDALI

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 41

1972-64 yılları arasında Watergate skandalı ile Nixon, FBI-CIA komplosuyla iktidardan düşürüldü. Bu Dışişleri Bakanı Kissenger ve Nelson A.Rockefeller'ın bir entrikasıydı. Nixon yerine geçen G.Ford'un yardımcısı N.Rockefeller oldu.

ROCKEFELLER AİLESİ

SAKLI SEÇİLMİŞLER_S.YALÇIN

SAYFA 25

William Rockefeller, 18.yy'da ABD'ye göç eden bir Fransız-Alman. Altı çocukları olur ve ölüm imparatorluğunu kuran John D. Rockefeller olur. 1839 yılında doğdu. 1859'da ilk şirketi gıda üzerine Clark&Rockefeller şirketiydi. 1865'de petrol şirketi Rockefeller&Andrews'i kurdu. 1866'da ikinci rafinerisini açtı ve Standart Oil'i kurdu. Rockefeller ailesi bugün, Chase Manhattan, J.P.Morgan, Citibank vs. Gibi dünyanın en büyük şirketlerinin sahibi. ABD merkez bankasının dokuz ortağından biridir. Bilderberg Kulübü, Triletaral Komisyon(K.Amerika, Batı Avrupa, Japonya)'ni kurmuştur. ABD'nin dış ilişkilerin belirleyen CFR(Dış İlişkiler Konseyi) onursal başkanı David Rockefeller'dir. BM binasının arazisi de Rockefeller'a aittir. Dünya Sağlık Örgütü'nün de kurucusu Rockefeller'dir. 

EGZERSİZ'İN FAYDASI

GÜNÜNÜZÜ AYDINLATACAK SÖZLER_R.SHARMA

SAYFA 19/11

17000 Harvard mezunuyla yapılan bir araştırma, egzersiz yaparak geçirilen her saatin katılımcıların hayatına üç saat eklediğini göstermiştir.

İNSANSI TÜRLER

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Homo sapiens, Neandertaller ve Denisovalılarla etkileşime geçti. İnsansıların büyük kısmının buzul çağında soyu tükendi. Neandertal insanı alet kullanıyor, sesle iletişim kuruyor, ölülerini gömüyor, giyiniyordu. Afrikalılar harici tüm insanların genomunda %1-4 Neandertal geni bulunuyor. Malenezya bölgesindeki yerli halkta %6 Denisova geni bulunuyor. 30000yıl önce nesilleri tükenen Neanderthallerle genlerimiz %99,7 oranında eşleşiyor.

İNSAN VE DİĞER CANLILARLA BENZERLİK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

İnsan genomunu oluşturan 15 milyar baz çiftinin çok azı bize özgü. Başka bir insanla %99.9, şempanzelerle %99, kedilerle %90, farelerle %85, muzla %60 genetik malzememiz örtüşüyor. 

EVRİM

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Yaşamın tek hücreli(prokaryot, bakteri) aşaması 3.8milyar yıl önce başladı. Gezegendeki tüm türler (5milyon canlı) şu aynı DNA dizilimini vücudundaki her hücrede yaşıyor.

1.8milyar yıl önce, tek hücreli bakteri, bir başka bakteriyi yuttu ve yutulan bakteri de hayatta kalmayı başardı. Böylece ökaryot hücreler ortaya çıktı. Mitokondrinin ortaya çıkışı sayesinde, DNA'nın büyük bölümü enerji üretmek yerine protein kodlamaya başladı. 800milyon yıl önce bu yeni dev hücreler biraraya toplanıp simbiyotik ilişki kurabileceklerini keşfettiler. 

İnsanlar ve şempanzelerin son ortak atası 6milyon yıl önce yaşamış Orrorin Tugenensis, 2001'de Kenya'da bulundu. İki ayak üzerinde yürüyebildiği görüldü. Onunla bizim aramızda 30 farklı insansı tür gelişti. 

BALIK YAĞININ FAYDASI

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Çinde 9 ve 11 yaşları arasında 541 kız ve erkek çocuk üzerinde yapılan araştırmada, haftada bir kez balık yiyenler, yemeyenlere kıyasla IQ testinde 4.8puan yüksek aldılar.

CANCERSEEK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

CancerSEEK adlı yeni kan testi, kanserin sekiz farklı türünü hastalığın ilk evrelerinde belirlemeyi başarıyor. Kanserli hücrelerinin kana aktardığı eser miktardaki DNA ve proteinleri saptayarak, yumurtalık, karaciğer, mide, pankreas, yemek borusu, kalın bağırsak, akciğer ve göğüs kanserlerini teşhis ediyor.

YAPAY KAN

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

ŞUBAT 2018

Washington Üniversitesinde ErythroMer adlı nanoparçacığa dayanan yapay kan yönteminde, sentetik polimerler üretildi. Bu kanın toz halinde paketlenip, suyla karıştırılıp kana dönüştürülebileceği belirtiliyor.

İNSANIN KITALARA YAYILIMI

BÜYÜK İNSANLIK TARİHİ VOL.I

SAYI 7

100bin yıl önce buzul çağının etkileri devam ediyordu. Taş devri toplayıcıları, 80bin yıl önce Asya'ya, 40bin yıl önce Avustralya'ya, 30bin yıl önce Avrupa'ya yayıldılar. Avrupa'da kendileri gibi alet yapabilen Neandertallerle karşılaştılar. 14bin yıl önce Bering Boğazı'nı geçerek Amerika'ya yerleştiler. 

İNSANİ DEĞERLER SIRAMALAMASI, TR'DE

SÖZCÜ-Y.ÖZDİL

23.08.2018

Türkiye, Birleşmiş Milletler “insani” gelişme endeksinde, 188 ülke arasında 72'nci sıraya düştü. Freedom House'ın “insani” özgürlükler raporunda, puanı en çok düşürülen ülke oldu, tarihimizde ilk kez kısmen özgür ülkeler kategorisinden, özgür olmayan ülkeler kategorisine düştük. Dünya Adalet Projesi'nin hukukun üstünlüğü endeksinde, 113 ülke arasında 99'uncu sıraya düştü. Dünya basın özgürlüğü endeksinde yine geriledi, 155'inci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun “insani” sermaye endeksinde yine geriledi, 122 ülke arasında 68'inci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun küresel “insani” rekabet endeksinde yine geriledi, 100 ülke arasında 51'inci sıraya düştü. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün raporlarına göre, “insani” hakları her yıl endişe verici derecede gerileyen tek ülke. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün raporuna göre, işçi sömürüsünde Avrupa şampiyonuyuz. Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün yolsuzluk endeksinde 28 basamak geriledi, 180 ülke arasında 81'inci sıraya düştü. PISA testi sonuçlarına göre “insani” eğitim endeksinde yine geriledi, 72 ülke arasında 50'nci sıraya düştü. Dünya Ekonomik Forumu'nun kadın erkek arasındaki “insani” eşitsizlik endeksinde yine geriledi, 144 ülke arasında 130'uncu sıraya düştü.

MEMPHIS MEAT

dunyahalleri.com

Memphis meat, hayvanlar olmadan hayvan eti üretebiliyor. Hayvanlardan alınan kök hücrelere oksijen, şeker ve mineral ekleniyor. Biyoreaktör içerisinde kas geliştirmeye başlıyor. Bu şekilde üretilen etin bir farkı olması beklenmiyor.

LATİN AMERİKALILARIN KÖKENİ

BİLİM VE ÜTOPYA

ŞUBAT 2018

Latin Amerikalılar antropolojik olarak %60 Asyalıdır. Amerikan yerlilerinin kökeni Ural-Altay bölgesidir.

BİLİMSEL YAYIN VE ARGE HARCAMALARI

BİLİM VE ÜTOPYA

ŞUBAT 2018

2016 yılında Çin'de 426000 çalışma yayınlanırken, ABD'de 409000 çalışma yayınlandı. Bu ülkeleri, Hindistan ve Japonya takip etti. ARGE harcamalarında, 2015 yılında ABD 500milyar$, çin 400milyar$ harcadı. Türkiye'de ise 1.6Milyar$.

TELEFONA BAKMA SÜRESİ' TR'DE

dunyahalleri.com

14.01.2018 haftanın özeti

Deloitte'nin yaptığı araştırmaya göre, gün içinde telefona bakma sayısı olarak 78, Avrupa'da ise 48.

TELEFONLA KONUŞMA, TR'DE

MEN'S FITNESS

OCAK 2018

Türkiye 2017 ikinci çeyreğinde, kişi başına aylık 441dk ile Avrupa birincisi. Avrupa ortalaması 251dk.

KANSER TEDAVİSİ VE CAR-T TEDAVİSİ

BİLİM VE ÜTOPYA

OCAK 2018

CAR-T tedavisi, kişinin bağışıklık sistemi hücrelerinin (T lenfositler) uygun olmayan hücreleri tanıyıp ortadan kaldırmak üzere programlanması. Onaylanan ilk gen tedavisinde, 63 kan kanseri hastasında %83, 100'den fazla lenf kanseri hastasında yarıya yakın tam yanıt alınmıştır.

İNSANIN KÖKENİ

BİLİM VE ÜTOPYA

OCAK 2018

2017'de Hublin'in yaptığı çalışmalarla Jebel Irhaud (Fas) bölgesinde modern insanın 315000 yıl önce yaşadığı bulunmuştur. Klasik görüş 200000yıl olduğu yönündeydi.

AIDS'E ÇARE

POPÜLER BİLİM

HAZİRAN 2017 SAYFA 76

İlaçlı Art terapi ile HIV taşıyanlar neredeyse normal bir insanın yaşam süresine sahip olabilecek. 

SAĞ OYLAR

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 135

Türkiye'de sağ oylar, %55-70 arasındadır.

FINDIK VE FERRERO

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 74

Dünyadaki fındığın %85'ini biz üretiyoruz. 3.5milyon kişinin emeğiyle yılda 2-3 milyar gelir elde ediyoruz. Ferrero bizden aldığı fındığı 22000 kişiyle markalaştırıyor ve 11milyar dolar gelir elde ediyor.

İNŞAAT ŞİRKETLERİ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 45

Kurulan 900 şirketin 137'si (%13) inşaat odaklı. 

GÜVEN VE BEŞERİ KALKINMA

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 36

Türkiye'de her yüz kişiden sekizi başkalarına güveniyor. Dünyada bizim kadar birbirine güvensiz toplum yok. Devlete güveniyorum diyenler ise %53.  Ayrıca dünyada beşer kalkınmada 69.sıradayız.

KÜRESEL BAĞLANMIŞLIK

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 29

Küresel bağlanmışlık endeksine göre, global ekonomiye bağlı ülkelerin 9'u Avrupa'da. 140 ülke arasında Türkiye 59.sırada

SEZARYENLE DOĞUM

MUTLULUK KÜRLERİ_Ü.AKTAŞ

SAYFA 108

Sezaryenle doğumda, dünyada Çin ve Brezilya'dan sonra dünya üçüncüsüyüz. 1998'de sezaryen oranı %15 iken günümüzde %50.

DEPRESYON VE D VİTAMİNİ

MUTLULUK KÜRLERİ_Ü.AKTAŞ

SAYFA 53

2013 yılında 31000kişinin yer aldığı 13 araştırmaya göre depresyon hastalarının çoğunda D vitamini eksikliği bulunuyor. 2014'de İsveç'te yapılan araştırmaya göre intihara kalkışan depresyon hastalarında D vitamini eksikliği bulunuyor.

EVRİMDE AFRİKA

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

TEMMUZ 2017 SAYFA 10

Fas'ta 300000 yıllık fosiller, ilk insansı türlerin 100000 yıl önce ortaya çıktığını gösterdi. Afrika'da bir cennet bahçesinden hızlıca yayılmadığını, tüm Afrika'da zamana yayılan bir evrim geçirdiği anlaşıldı. 300-350bin yıllık kemikler modern insana benziyor, taş aletler ve ateşi kullanabiliyorlardı.

BİLGİYE ULAŞMA ÖZGÜRLÜĞÜ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 20

Bilgiye ulaşma özgürlüğünde Türkiye, 180 ülke arasında 154.cü.

EKONOMİ 2025'DE

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.ŞİRİN

SAYFA 19

The Economist dergisi 2025 yılı projeksiyonuna göre, 18.sırada olan Türkiye 20.sıraya düşüyor.

ULU HAN ATA BİTİĞİ

BİLİM VE ÜTOPYA

HAZİRAN 2017 SAYFA 12

Ulu Han Ata Kitabında, Türk ırkına mensup ilk kişinin yaratılışı anlatılır. Aşırı yağmur, Ulu Kara Dağ'a bol miktarda balçık getirir, mağarada insana benzeyen kalıplara dolar. Yaz olduğundan hava sıcaktır, rüzgarın etkisiyle dört unsur birleşir, dokuz ay sonra toprak canlanıp ilk insan olur. Kırk yıl sonra Ulu Ay Ana da aynı şekilde dünyaya gelir. Kitap muhtemelen 723 Orhun Yazıtlarından çok önce 580'den öncedir. Kitaptan Memlük (ed-Devletü't Türkiyye) tarihçisi Aybek ed-Devadari sözeder.

AÇLIK HORMONU VE ORUÇ

ATLAS

HAZİRAN 2017 SAYFA 24

Ghrelin denilen açlık hormonu, yeni beyin hücresi oluşmasını sağlıyor ve beyin hücrelerini yaşlılığın etkilerinden koruyor. Farelerde öğrenme fonskiyonunu %30-40 artırdığı ortaya kondu. Ayrıca bağışıklık sistemini yenilediği ve sağlıklı hücreleri kemoterapiden korurken, kanserli hücreleri toksik etkiye maruz bırakıyor. 

CİNAYET TV'DE

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 163

Ortalama bir Amerikalı çocuk, 18 yaşına gelene kadar televizyonda 200000 cinayet görmüş olur.

İNSAN BOYU UZAMASI

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 159

İnsanlar akşamları sabah olduğundan %1 daha kısadır.

DOMATESLERİN ESKİ TADI

BİLİM VE TEKNİK 50.YIL EKİ

Florida Üniversitesinde yapılan araştırmalarda iyi bir lezzet için gerekli gerekli şeker ve uçucu kimyasalların zayıf olduğu tespit edildi, çözüm olarak kötü alellerin yerine iyileriyle değiştirildi ve lezzet geri elde edildi. O eski domateslerin 3-4 yıl içinde geri kazanılmış olacak. 

DÜNYA SANAYİ KATMA DEĞER PAYLARI

HBT

19 MAYIS 2017 SAYFA 6

Dünya Sanayi Katma Değer Payı, 2000; 2014

Çin, 6.6; 23.4

Almanya, 7.0; 6.6

Hindistan, 1.2; 2.5

Rusya, 0; 2.0

Türkiye, 0.9; 1.0

ABD, 26.5; 17.0

YAĞMURDA SONRA KOKU

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 114

Yağmurdan sonra toprağın kokusu, petrichor isimli bakteriden gelir, Yunanca petros taş, ichor, tanrıların damarlarından akan sıvı anlamındadır.

KİTAP RÖNESANS ÖNCESİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 113

Rönesans'tan önce dünyadaki bütün kitapların %75'i Çince'ydi.

DİL SAYISI

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 90

Varolan dil sayısı 6.900'dür ve dünya nüfusunun yarısından fazlası sadece %20'sini kullanır.

KEDİ YEMEK

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 89

Asya'da her yıl 4.000.000 kedi yenir.

KUTUP AYILARI KÖKENİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 84

Bütün kutup ayıları, 10000önce İrlanda'da yaşamış bozayı soyundan gelir.

KATOLİK KİLİSESİ GELİRİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 56

2010 tarihinde Katolik Kilisesi geliri 97 milyar dolardı.

KAHVENİN ETKİSİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 26

Kahvenin, 5-10dakika içinde emilimi başlıyor, 120 dakika içinde kandaki maksimum değere ulaşıyor. Adenozin, günün yorgunluğu ile beyinde biriken, uykudan sonra eski miktarına düşen bir beyin kimyasalı. Adenozin, belli miktara ulaştığında, beyindeki bazı hücrelere bağlanarak yorgunluk hissetmemize neden oluyor. Kafein bu Adenozin'e benziyor, adenozin reseptörü, adenozin yerine kafein moleküllerine bağlanıyor. Böylece uyuşukluk hissi olmuyor, adenozin bloke edilince, hipofiz bezi uyarılıyor, böbrek üstü bezlerden adrenalin salgılanıyor. Diğer bir etkisi de melatonin hormonu salgılanmasını azaltması, bu da uykuyu etkiliyor. Günde 300mg kafeinin üzerine çıkılmaması gerekiyor. Bir kupa kahvede 130mg, bir bardak çayda 30mg kafein bulunuyor.

ÖLÜLERİ KÖK HÜCREYLE DİRİLTMEK

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 11

ABD'li Bioquark, beyin ölümü gerçekleşmiş 10 kişi üzerinde denenecek yöntemle, ateşleme yapmaya son vermiş nöronu kök hücre terapisiyle tekrar canlandıracak. Uygulama için gerekli onayı aldılar.

KIRMIZI ŞARAP VE BEYİN

POPULAR SCIRNCE TÜRKİYE

MAYIS 2017 SAYFA 10

Kırmızı şarapta bulunan resveratrol, antioksidan özellikte ve beyindeki nöral bağların güçlenmesine yardımcı olduğu için beynin yaşlanmasını geciktirici özelliğe sahip.

GÖBEKLİTEPE

GÖBEKLİ TEPE_L.SEPİCİ

SAYFA 60

Prof.Klaus Smith bir kahvede konaklarken, yaşlı bir vatandaş, aslında bir yer var ama çok eski" der ve keşif başlar. 1995'de kazıya başlanır. Yapılmış en büyük dini yapıdır. Yanyana mabetler, 500-1000 yıl ara ile 300m çapındaki alanda inşa edilmiştir. En az 20 adetlerdir, henüz dokuzunda kazı yapılmaktadır. C mabedi 12000 yıl öncesine aittir. T dikilitaşı blok kayadan oyulmuş, 50ton ağırlığında, 7m boyunda, baş kısmı 3m genişliğindedir. Tüm sütunlarda soket temele sütunlar tam doğrulukla yerleştirilmiştir ki bu ileri matematik bilgisi gerektirir. İkili T dikilitaşları sanki yapıların merkezi gibi. Üzerlerindeki üç boyutlu kabartmalar gece daha iyi ve ateşle hareketli gibi görülür ve tınlama sesi olan özel taşlar seçilmiştir.

EVRENİN İÇERİĞİ

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 45

Evrenin %68'i karanlık enerji, %28'si karanlık madde, kalan kısım %5, onunda %80'i helyum ve hidrojen.

UZAYLILARDAN SİNYALLER

POPULAR SCIENCE TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 11

Harvard Üniversitesi araştırmacıları, 2007'den beri süper güçlü ve hızlı radyo sinyalleri aldığımızı, tekrarlanan bu sinyallerin başka bir galaksideki uzay gemilerinden gelebileceğini açıkladılar. 5ms'den uzun sürdüğü için doğal sebeplerden olmadığını belirttiler. Sinyaller 3milyar ışık yılından geliyor.

IN VITRO DÖLLENME

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 67

Oxford Üniversitesi'de 2013 raporunda IVF yönteminde, hangi embriyonun döl yatağına yerleştirileceğine karar verilebiliyor, on aday arasından seçmek ortalama IQ'sunu 11.5 puan artırıyor. Zekanın genetik temeli henüz tam olarak açık değil ama 5-10 yıl içerisinde seçim yapmak mümkün olabilecek. CRISPR yöntemindeyse DNA sekansının bir bölümü kesilip çıkarılıp, başka bir parça yerleştirilebiliyor.

EVRİM ÖRNEKLERİ

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 60

Modern insan Afrika'dan 80-50000 önce çıktı. Orijinal mirasımız avcı-toplayıcı sıcak iklime uygundu. 10000 yıl öncesine kadar, Avrupalılarla Afrikalıların rengi neredeyse aynıydı. Az güneşli yerlerde yaşayanlarda, az pigmentli böylece güneşin morötesi ışınlarını soğurmaya göre deri gelişti.

SUSUZLUĞU GİDERME İNDEKSİ

NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE

NİSAN 2017 SAYFA 23

Bir içeceğin iki saat içinde idrarla bedenden atılma yani susuzluk giderme indeksi

1.5 süt

1.39 portakal suyu

1.23 kola

1 su

0.98 maden suyu

0.91 kahve

KEDİ KATLİYAMI VE VEBA

TARİHİ DEĞİŞTİREN HATALAR

26.11.2013

Papa 9.Gregory 1232'de kedilerin şeytan olduğu ve cadı sahipleriyle öldürülmesi konusunda ferman yayınlar. Bu karar sonucu binlerce kedi katledildi. Bütün kediler katledildi. Kırımdan yola çıkan bir gemi, vebalı kedilerle İtalya'ya geldi. Fareleri avlayacak kedi kalmadığı için yayılan vebadan 75milyon insan öldü.

ABD'NİN ASKERİ VARLIĞI, BM'DE

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 38

ABD, 192 BM ülkesinin 148'inde askeri varlığını sürdürür.

BRAILLE ALFABESİ

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 32

Birleşik Krallıkta görsel özürlü insanların %5'inden azı Braille alfabesini okuyabilir.

HALI, İNGİLTERE

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 28

İngiliz evlerinin %98'inin zemini halı kaplıdır. İtalya'da ise evlerin sadece %2'sinin.

ALTIN MİKTARI

HEPSİ GERÇEK_J.LLOYD-J.MITCHINSON-J.HARKIN

SAYFA 22

Dünyada çıkarılan tüm altın, üçbuçuk olimpik yüzme havuzuna sığabilir.

TERÖR ÖRGÜTLERİNİN ÇÖZÜMÜ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 106

RAND, 1968-2006 arası terör örgütlerinin (404 örgüt) faaliyetlerine nasıl son verildiğini araştırmış;

Siyasi çözüm %43

Polis-istihbarat %40

Terörist zaferi %10

Askeri zafer %7

İŞÇİ ÖLÜMLERİ VE DENETİM

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 91

Avrupa'da en fazla işçi ölümü yaşanan ülke Türkiye (5,1/100000), aynı zamanda en zayıf denetim ağına sahip

HUKUK VE DAVA SAYISI

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 100

Avrupa'da Danimarka'dan sonra en çok dava açılan ikinci ülkeyiz. (3953/100000) Hakim-savcı sayısı bakımından sonlardayız. (14/100000) Polis sayısında da Avrupa'da ilk beşteyiz.

GÜVEN ENDEKSİ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 36

Dünyada bizim kadar birbirine güvensiz bir toplum yok! Her 100 kişiden sadece sekizi başkalarına güveniyor. Devlete güveniyorum diyenlerin oranı %53.

BEŞERİ KALKINMA

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 35

Beşeri Kalkınma Endeksinde 187 ülke arasında 69.sıradayız.

GLOBAL EKONOMİYE ENTEGRASYON

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 29

Global ekonomiye entegre olma açısından 140 ülke arasında Türkiye 59.

YARATICILIK VE PROBLEM ÇÖZME

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 22

PISA verilerinde yaratıcılık ve problem çözme becerisinde ileri seviyede yaratıcılığa sahip gençlerin oranı %2.2, OECD ortalaması 11.4.

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 21

2015 hukukun üstünlüğü endeksinde 99 ülke arasında Türkiye 80.

BİLGİYE ULAŞMA

YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE_S.T.ŞİRİN

SAYFA 20

Bilgiye ulaşma özgürlüğünde Türkiye 180 ülke arasında 154.

UÇAK ÖZELLİKLERİ, THY

SKYLIFE

07.2016

B777, k65m, y337-349

A340, k60m, y270

A330, k60m, y220-300

A321, k34m, y178-194

A320, k34m, y150-160

A319, k34m, y132

B737, k35m, y125-170

EV BÜYÜKLÜKLERİ

İKİNCİ CAHİLLİKLER KİTABI_J.LLOYD-J.MITCHINSON

SAYFA 144

Ev ortalama büyüklüğü, Birleşik Krallık 76m2, İspanya 97m2, Fransa 113m2, Avustralya 206m2, Amerika 204m2

DUYULARIN BEYİNDEKİ ORANI

İKİNCİ CAHİLLİKLER KİTABI_J.LLOYD-J.MITCHINSON

SAYFA 79

Görsel verilerin işlenmesi, beyin aktivitesinin %30'unu kullanırken, koku %1'dir.

SUYUN KAYNAMA SICAKLIĞI ANKARADA

İKİNCİ CAHİLLİKLER KİTABI_J.LLOYD-J.MITCHINSON

SAYFA 76

Her 300m yükseldikçe, hava basıncı düşer, suyun kaynama noktası 1C iner, Ankara'da su 97'de kaynar.

UÇAKTA TEHLİKELİ YERLER

İKİNCİ CAHİLLİKLER KİTABI_J.LLYOD-J.MITCHINSON

SAYFA 71

Popüler Mechanics dergisine göre kanatların arkasındaysanız, bir uçak kazasında hayatta kalma şansı, %69, kanatlara yakınsa %59, birinci mevkii ise %49.

EKONOMİDE YAPISAL REFORMLAR

KOLAY EKONOMİ_M.EĞİLMEZ

SAYFA 119

1.Büyümenin ithal bağımlı yapıdan kurtulması ve cari açığın düşürülmesi. İç tasarrufu artırmak veya üretimde yerli girdilerr yönelmek 2.vergi sistemini dolaylı vergilerden(Tr'de %65) dolaysız vergilere kaydırmak (gelişmiş ülkelerde %50). Hem gelir adaletsizliği dengelenir hem de kayıtdışılık önlenir. 3.Enerji tasarrufu

REZERV PARA

KOLAY EKONOMİ_M.EĞİLMEZ

SAYFA 103

Merkez bankaların tasarrufuna rezerv denir. Dünya Merkez bankalarında rezerv olarak tutulan paraların %60'ı dolar, %27'si euro'dur.

GELİŞMİŞLİK, TR'DE

KOLAY EKONOMİ_M.EĞİLMEZ

SAYFA 97

Türkiye GSYH olarak dünyanın en büyük ilk 20 ekonomisi arasına girmiş olsa da insani gelişmişlik endeksinde 92.sıradadır

BEYİN TRANSFERİ İLE ÖLÜMSÜZLÜK

POPULAR SCIENCE

NİSAN 2016 SAYFA 16

New Media Stars şirketi ekipleri projesi, beyindeki tüm verileri bir robota yüklemek ve ölümsüzlüğü mümkün kılmak. İnsan benliğinin dijital sürümünü insansı bir robota yüklemeyi düşünüyor.

KISIRLIĞA ÇÖZÜM

POPULAR SCIENCE

NİSAN 2016 SAYFA 15

Pekin'de erkeklerin kısırlık sorununa çözüm geliştirildi. Farelerden aldıkları kök hücreleri sperm hücresine dönüştürmeyi başardılar, kısır fareler yavru sahibi olabildi.

ALKOLÜN BEYNE ETKİLERİ

BEYNİNİZE HOŞ GELDİNİZ_S.AAMODT-S.WANG

SAYFA 294

Çok miktarda alkol kullananlarda beyinde büyük hasarlara yolaçar. Ancak az miltarlarda geçerli değildir. Ortalama olarak, alkolü çok kullananların beynin küçülme ihtimali dha fazladır? Ancak bunu sebebi nöron kaybı değildir. Kronik alkol tüketimi, dendritlerin boyutlarında küçülmeye yolaçar. Nöron kaybını telafi etmek mümkün değildir ama küçülmüş hücreler, büyüme kapasitesine sahiptir. Alkol bırakıldığında, beyin birkaç hafat ardından geri büyümeye başlar. Orta karar içenlerin (günde 3kadeh) beyinleri üzerinde ölçülebilir bir etkiye yol açmamıştır. Hatta günde 3-4 kadeh kırmızı şarap bunama riskini iki kat azaltır. Ayrıca kırmızı şarap şnme riskini de azaltır.

YÜKSELEN IQ SONUÇLARI

BEYNİNİZE HOŞ GELDİNİZ_S.AAMODT-S.WANG

SAYFA 148

Her ülkede, her on yıl için yaklaşık 3 IQ puanı artıyor. İsrail, Danimarka'da otuz yılda 20 IQ puanı artmıştır.

YAŞLILIK VE BEYNİN KORUNMASI

BEYNİNİZE HOŞ GELDİNİZ_S.AAMODT-S.WANG

SAYFA 141

Ortayaşlarda düzenli egzersiz yapanların Alzheimer riski 1/3'dir. Altmışlı yıllarda başlayanlarda bile riskler yarı yarıya azalır.

METOBOLİZMA HIZI VE EGZERSİZ

BEYNİNİZE HOŞ GELDİNİZ_S.AAMODT-S.WANG

SAYFA 68

Metabolizma hızı, egzersiz ile %20-30 artar, etkisi de 15saate kadar devam eder. 

KİTAP ALIŞKANLIĞI

KİTAP OKUMANIN 77 YOLU_S.ÇORAKLI

SAYFA 91

Bir yılda basılan kitap sayısına göre; İsrail 1169 kişiye bir kitap, Almanya 1022 kişiye bir kitap, Japonya 600 kişiye bir kitap ve Türkiye 10.600 kişiye bir kitap ancak düşmektedir.

Bir yılda okuduğumuz kitap sayısı da dünya ortalamasından oldukça düşüktür. Bir Japon bir yılda ortalama 25 kitap okuyor. Bir İsviçreli yılda ortalama 10 kitap okuyor. Bir Fransız yılda ortalama 7 kitap okuyor. Türkiye’de ise 6 Türk’e yılda sadece bir kitap düşüyor. 

KİLO VERENLERİN KALORİ MİKTARI

BEYNİNİZE HOŞ GELDİNİZ_S.AAMODT-S.WANG

SAYFA 69

Geçmişte sürekli kilo alıp/vermiş olmak, sağlıklı kiloda kalmayı güçleştirir. Beş kilo vermiş insanlar, hayatının her döneminde zayıf olmuş insanlara göre daima %15 daha az kalori almaya mecburdurlar.

TOPRAK KOKUSU

bilimgenc.tubitak.gov.tr

12.11.2014

Toprakta bulunan aktinomiset adlı bakteriler, toprak nemliyken gelişir, hava kuruduğunda sporlar üreterek çoğalır. Yağmur yağdığında toprağın içindeki bu sporlar havalanır.

ALGORİTMİK VE BULUŞSAL ÇALIŞMA

DRIVE_D.H.PINK

SAYFA 27

McKinsey & Co. danışmanlık firmasının tahminlerine göre ABD'de istihdam büyümesinin sadece yüzde otuz kadarını algoritmik çalışma ile yapılan işler oluşturuyor. Buluşsal işler ise istihdam pastasının yüzde yetmişini meydana getiriyor. Bunun ana sebebi rutin işlerin dışkaynak kullanımı veya otomasyon yoluyla yapılabilmesi ancak sanatsal, empatik, rutin olmayan işlerin genellikle insana ihtiyaç duyması.

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI KAYIPLARI

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE_M.BALBAY

SAYFA 178

Birinci Dünya Savaşı'nda katılan ülkelerin kaydı, nüfusunun %2'sini geçmiyordu. Anadolu'nun kaybı ise %30'du.

GÖÇMEN TÜRKLER

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE_M.BALBAY

SAYFA 173

Yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye nüfusunun üçte birini göçmenler oluşturuyor. Ağırlıklı olarak Balkan ve Kafkas kökenli. 

KUŞ TÜRÜ, TR'DE

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Kutup martısı, 2014 yılında ilk defa görüldü ve Türkiye'de gözlemlenen 475.kuş türü olarak kayda geçti.

SEBZE SIRALAMASI

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

William Peterson üniversitesi açıklamasına göre, en faydalı sebzeler açıklandı, tere, pazı, pancar, ıspanak, hindiba.

YAPAY KAS

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

İnsan kasından 100kat güçlü misina'dan yapay kas yapıldı. 5 sene içinde kullanılmaya başlaması bekleniyor.

AKILLI BİLEKLİK

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Fransa'da imal edilen bileklikle, koluna yansıyan ekrana dokunarak işlem yapılabiliyor.

HIZLI TREN

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Japonyada bir tren saatte 500km/sa ile hız rekoru kırdı. Tren, elektromıknatıslar sayesinde, rayların 1cm üzerinde kayıyor.

SESTEN HIZLI UÇAK

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Sesten 2 kat hızlı yolcu uçakları 80 yolcu kapasiteli jet, üretimi durdururlan concorde'lara göre 100 kat sessiz olacak. İstanbul newyork arası, 10 saatten 5saate inecek.

HAVA ŞEMSİYESİ

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Çinliler 1m'lik alanda üflenen hava yardımıyla yağmurdan koruyan yeni nesil şemsiye imal etti.

ÜÇ BOYUTLU BEBEK

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Hollanda'da, üç boyutlu yazıcı yardımıyla 600euro'ya bebek bekleyen ailelere, bebeğin ultrason görüntüleriyle oluşturulmuş modeli yapılabiliyor.

ÜÇ BOYUTLU KALIP

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Türk bilimadamı, üç boyutlu yazıcı ile kırıkların tedavisinde yeni kalıp üretildi. Bu kalıpla banyo yapamamak ve kaşıntı sorunları ortadan kalktı. Bu icad ile golden design ödülü kazanıldı.

AKILLI YOL

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Hollanda'da gerçekleştirilen akıllı yol projesine göre, 500km yol özel fosforla boyandı. Gündüz depolanan ışıkla, gece yol aydınlanıyor. Elektrikli araçlar için de şerit bulunuyor, yol kenarındaki rüzgar panellerinden gelen elektromagnetik enerji ile araçlar şarj olabiliyor.

GÖKTAŞI ÇARPMASI

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Nasa 1km çapında bir göktaşının 1/300 ihtimalle 2880'de Dünya'ya çarpacağını açıkladı. Gçktaşı 150km çapında herşeyi yokedecek.

KEPLER 186

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Uzay aracı Kepler'in keşfine göre kepler 186 adlı gezegen dünyaya 500 ışık yılı uzaklıkta ve özellikleri dünyaya çok yakın. Güneşe yakınlığı dünyaya benzediği, su olduğu ve fotosentez olabileceği tahmin ediliyor.

MARS SEFERİ

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

2020'de Mars'a sefer yapması lanlanan Orion'un 180 günlük seferinde, astronotların uyutulması planlanıyor.

MARS'TA YAŞAM

NTV

2014 BİLİM VE TEKNOLOJİ

Mars yüzeyinde araştırma yapan Curiocity aracının gönderdiği bilgilere göre milyonlarca yıl önce Mars'ta su olduğu ortaya çıktı. Ayrıca metan gazı keşfedildi, bu gaz biyolojik organizmaların çürümesi ile ortaya çıkıyor.

ŞİŞMANLIĞIN ÖMÜRDEN ÇALDIKLARI

Ntvmsnbc.com

05.12.2014

Kanada'da yapılan 4000 kişilik araştırmaya göre, yaşam süresi olarak, şişmanlar(BMI 25-30) 3, obezler(30-40) 6, aşırı obezler(40-) ise 8 yıla kadar az yaşıyorlar. 

BIG BEN ANLAMI

HER SÖZCÜĞÜN BİR HİKAYESİ VAR_Ö.ŞENYAPILI

SAYFA 42

Londra'nın ünlü saat kulesinin adı, saat başı çalan çanın adıdır. Çan da adını, kuleye takılırken sorumluluğu üstlenmiş Sir Benjamin Hall'dan almaktadır.

AVOKADO KELİMESİNİN KÖKENİ

HER SÖZCÜĞÜN BİR HİKAYESİ VAR_Ö.ŞENYAPILI

SAYFA 25

Aztekler, avokado meyvesini erkeğin erbezlerine benzettikleri için, ona ahuacatl adını verirler. Hatta, bu meyvenin olgunlaştığı günlerde bakirelerin evden dışarı çıkmalarını da yasaklamışlardı.

ATOMLARDAKİ BOŞLUK ÇIKARILIRSA

EKSISOZLUK.COM

Bir insanı oluşturan atomların içindeki boşluk emilirse geriye kalan bir tuz tanesi. Dünyadaki tüm insanlar bir elma kadar olabiliyor.

EKONOMİDE NAKİT MİKTARI

EKSISOZLUK.COM

Dünyadaki tüm nakit dolar 1 trilyon, tüm ekonomilerin büyüklüğü 90 trilyon dolar. Ticaret hacmi 700 trilyon dolar.

KARANLIK MADDE

VİKİPEDİ

Evrendeki kütlenin %5'i atomlar oluştuşır, geriye kalan %72'si karanlık enerji, %23'ü karanlık maddedir.

EKMEKTE İNSAN KILI

HABER7.COM

08.10.2013

Unun içine, kıvam alması ve kolay yoğrulması için, L-Cystein (Lesitin) katılması gerekiyor. Fabrikalar, unu karıştırırken bu aminoasiti de katıyorlar. Lesitinin ana maddesi, saç kılı, domuz kılı, ördek yünü. %90 ile en büyük üreticisi Çin. Buna E920, E921, E910 deniyor. Bunun üretimi için de berberlerin artıkları yaygın olarak kullanılıyor.

NUFÜS ARTIŞI

BÜYÜK TARİH_C.S.BROWN, VİKİPEDİ

SAYFA 296

Dünya nufüsu son 50 yılda iki katın üzerinde artmıştır.

1961'de 3milyar

1971'de 4milyar

1987'de 5milyar

1999'da 6milyar

2011'de 7milyar

2020'de 8milyar

2050'de 12milyar

Ülkeler bazında, Çin %19, Hindistan %17, ABD %4, Rusya %2, Türkiye %1.

Tarihte yaşamış toplam insan sayısı 50-100 milyar tahmin ediliyor. Yani şu anda tüm tarihteki insanların %10'u yaşıyor.

EVCİLLEŞTİRME

BÜYÜK TARİH_C.S.BROWN

SAYFA 110

Köpekler, Kuzey Amerika'da bozkurtlardan MÖ 10000'lerde evrimleştikten sonra, İnsanlarla aynı bölgelerde yiyecek ararken, insana uymuştur. Köpekler, önderi takip eden sürü hayvanı olduklarından insanı kolayca kabul etmişlerdi. Kediler Mısırlılarda ilk defa evcilleştirilmiştir, çok daha geçtir. Kediler çocukluklarında toplumsaldır, erişkinleri yalnız yaşar.

İNSANIN AVCILIK TOPLAYICILIK DÖNEMİ (35000-10000)

BÜYÜK TARİH_C.S.BROWN

SAYFA 85-103

-Gruplar halinde, yiyeceksiz kalmayacak şekilde görev dağılımı. Hiyerarşi ve konum bulunmaz.

-Besinlerinin %10'u et

-Alet, ok-yay kullanımı, tuzak, ağ yapımı, ev sanatları, iğne

-Nüfus sabit kalmıştır.

-Afrika'da tek ortak orijinal insan dili teorisi

-Büyük Buzul Çağı, 90000-17000, doruk noktası 20000. Bu dönemde insan gezegene yayılmıştır

-Çok hızlı eriyen buzullar, 14000-11000 önce, kıyıların %40'ı aniden sular altında kaldı. Bering, Cebelitarık bu arada çıktı. Nil, Ganj, İndus, Fırat, Dicle bu dönemde ortaya çıktı. Deniz seviyesi 10000 yılında, buzul döneminin 140m üzerindeydi.

-Daha sonra da seller devam etti, İstanbul Boğazı MÖ5600'da oluştu, bir göl, Akdenizden gelen sularla Karadeniz'e dönüştü. Günümüzde yaklaşık beş yüz mitolojide tufanlara ait anlatılar vardır.

-Küresel ısınmayla büyük memelilerin çoğunun soyu tükendi.

-MÖ 28000 insan nüfusu 100000

-MÖ 10000 insan nüfusu 6milyon

-70000 yıl önce, bir darboğazda insan sayısı 15000'e inmiş ve bu gruptan insanlık çıkmıştır.

İNSANIN TÜR OLARAK ORTAYA ÇIKIŞI (5000000 - 35000)

BÜYÜK TARİH_C.S.BROWN

SAYFA 61-

-5milyon : Homo Sapiens.

-1-1.8milyon : Homo Erectus, Afrika'dan ayrılıp gezegene dağıldı. İnsan evrimi tropikal doğu afrikadır. Biz orman değil, çayır yaratıklarıyız. Isı ort. 26 derecedir. İki ayağı üzerinde daha uzağı görebildi. Elleri boşa çıktı, gelişti ve alet kullanabilmeye başladı. Beyin gelişti. Beyni 900-1000cm3 (normal insanın 1350cm3). Ateşi kullanarak av hayvanlarına karşı zafer kazandı. Yemekleri pişirdi. 

-1.2-0.7milyon : afrikadan Asya'ya, Arabistan üzerinden geçti. Toplam insan nüfusu 10000

-250000-130000 : Son haline Afrika'da erişen insanın atası Homo Sapiens Sapiens, Homo Erektustan evrimleşti. İlk tam konuşmayı gerçekleştirdi.

-90000 : dünya buzul dönemine girdi. 

-50000 : hava biraz ılıyınca, güney Avrupaya geçildi. Daha sonra Avustralya, Amerika.

TARİHİN BAŞLANGICI

BÜYÜK TARİH_C.S.BROWN

SAYFA 1-59

- Evrende 100 milyar galaksi x 100 milyar yıldız

- 13.7 milyar önce bigbang

- 300000 yıl sonra ilk H ve He

- En yakın yıldız sirius'un ışığı 8,6 yılda bize ulaşır.

- Güneş hidrojen füzyonludur. Yakıt tükendiğinde Helyum yakmaya başlayacaktır.

- Yıldızlardaki yakıt bittiğinde ağır elementler kalır, demir gibi. Bu noktada enerji üretimi durur ve kütle çekimi devreye girer ve kendi içine patlar. Süpernova, büyük yıldızların, kara delik oluşturacak kadar içe patlamasıdır. Küçük süpernovalarsa içe değil dışa patlar ve pekçok farklı elementler meydana gelir. Peryodik tablodaki tüm elementler bu şekilde 9milyar süresince meydana gelmiştir.

- 4.6 milyar : Samanyolunda bir süpernova patladı ve enkazından Güneş doğdu.

- 3.5 milyar : En eski bakteriyel fosiller

- 1.8 milyar : Bakteriler dünyanın tüm köşelerinde

- 1.8 milyar : Bakterilerin hiç olmayan oksijeni %21'e çıkarması. Böylece bazı bakteriler oksijenle solumayı buldu. Çekirdeksiz hücreden, oksijeni kullanabilen ökaryot hücreye geçiş ve hayat.

- 250milyon : ilkel ağaçlar. Tüm kıtalar beraber tek anakara.

- 600milyon : ilk yumuşakçalar.

- 460milyon : karaya çıkan ilk hayvanlar

- 250milyon : türlerin %95'ini yokeden felaket

- 210milyon : Dinazor egemenliği, ilk memeliler

- 65milyon : 25kg ağır tüm hayvanların yokolduğu bir göktaşı felaketi. 10km çapında. 

- 25milyon : ilk insansı maymunlar

- 8milyon : kuraklarla büyük insansı maymunlar sadece Doğu Afrika'da kalır

- 5milyon : insanın, insansı maymundan ayrılışı

İNTERNETİN BAŞLANGICI

HEYECAN YAŞLANMAZ_M.BALBAY

SAYFA 182

İlk internet kullanımı bir proje ile başladı. ABD savunma bakanlığı 1969'da dört bilgisayarı bilgisine bağlayan bir proje geliştirdi. Sonra bu bilgisayarlar 15'e çıkarıldı. 

BEYİN GÖÇÜ

HEYECAN YAŞLANMAZ_M.BALBAY

SAYFA 149

Beyin göçünden en fazla etkilenen 24.ülke Türkiye. eğitimli nüfusun %59'unu kaybediyor.  ABD'de öğrencisi bulunan 9.ülkeyiz.

AOÇ KÜÇÜLTÜLMESİ

HEYECAN YAŞLANMAZ_M.BALBAY

SAYFA 111

AOÇ 1925'de Atatürk tarafından kurulduğunda 102000dekar iken, 2005'de 33500 dekara düşmüştür.

ASKERİ BÜTÇE, SAĞLIK, EĞİTİM İHTİYACI

HEYECAN YAŞLANMAZ_M.BALBAY

SAYFA 109

ABD 2006 askeri bütçesi 450milyar$. Tüm çocukları aşılamak için 3milyar$, okuma-yazma bilmeyen çocukları eğitmek için 5milyar$ gerekiyor.

MÜSLÜMAN DÜNYANIN BİLİME KATKISI

HEYECAN YAŞLANMAZ_M.BALBAY

SAYFA40

Bütün Arap ülkelerinin bilime katkısı İsrail'in %4'ü kadardır.

THY

GÜNDEM RUSYA

05.2014

THY 106 ülkeye uçuş yaparak, dünyanın en fazla ülkeye uçuş yapan havayolu şirketi. İkinci sıradaki şirket 90 ülkeye uçuyor. 246 noktayla Avrupa'nın en fazla noktasına uçan havayolu şirketi. Avrupa'nın en genç filosu da THY'de. Avrupa'da son üç yıldır en iyi havayolu şirketi seçiliyor. 2005'de Rusyaya olan yıllık yolcu sayısı 60000 iken, şu anda 1milyon, bunun 600000'i Moskova'dan. Moskova'dan günlük 8 sefer yapılmaya başlandı Nisan 2014 itibariyle. 

BALIN ŞEKERLENMESİ

ggd.org.tr (GIDA GÜVENLİĞİ DERNEĞİ)

Balın kristalleşmesi normaldir. Doğal ve saf bal kristalleşir. Sahte bal asla şekerlenmez. Şekerli bal, arıların şeker şurubuyla beslenmesi sonucu elde edilen baldır. Yapay bal, şeker şurubuna aroma ve boya ilave edilen baldır. Hileli bal, doğal ballara ilave madde eklenmesidir.

ALKOL KULLANIMI, TR'DE

SÖZCÜ

28.05.2013

Konda'nın araştırmasına göre, 

18 yaş üstü alkol kullanan %23

Hergün içenler %1.2

Haftada bir içenler %5.7

Ayda bir içenler %7

Kırk yılda bir içerim diyenler %9.2

Eskiden içmiştim %8.4

Hiç içmedim %68.5

EKONOMİ BÜYÜKLÜKLERİ

NTVMSNBC.COM

27.05.2013

IMF'in değerlendirmesine göre, 2013 sonunda GSYİH :

Türkiye : 852 milyar$

ABD : 16237 milyar$

Çin : 9020 milyar$

Japonya : 5149 milyar$

Almanya : 3597 milyar$

İngiltere : 2422 milyar$

Rusya : 2213 milyar$

İtalya : 2076 milyar$

Hindistan : 1973 milyar$

Kanada : 1843 milyar$

İspanya : 1388 milyar$

Meksika : 1274 milyar$

Kore : 1258 milyar$

ŞARAP TÜKETİMİ

CAPİTAL

05.2013

Kişi başı şarap tüketimi (lt) :

Fransa 53

İtalya 50

Portekiz 44

Slovenya 43

Hırvatistan 41

Yunanistan 21

Bulgaristan 18

Türkiye 1

ŞARAP ÜRETİMİ

CAPİTAL

05.2013

1904 yılında Osmanlı'nın şarap ihracatı 340milyon lt iken, 2012 şarap ihracatımız 3.4milyon lt. Oysa Türkiye'nin üzüm ihracat payı %40-45. Dünyada yılda 50000milyon lt şarap üretiliyor. Fransa ve İtalya %10'ar, İspanya %8, Amerika %5. Tr %0.15. Yunanistan bizden 5 kat, Bulgaristan 3 kat fazla üretim yapıyor.

KARTLI ÖDEMELER, TR'DE

CAPİTAL

05.2013

Türkiye'de kredi kartı, banka kartı ve POS sayısında ilk üçte. TR'de harcamaların %35'i kartla yapılıyor.

BOŞANMA DÜNYA'DA

ZAMAN

18.06.2001

Rusya %4,5

ABD %4,3

İngiltere %2,9

Türkiye %0,51

BOŞANMA, TR'DE

NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2011

Boşanma oranı evlilik yılına göre, 

1 yıldan az %4

1.yıl %9

2.yıl %8

ilk 5 yıl %40

SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER

AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI

01.2013

Nüfus : 2011 75M, 2015 78M, 2025 85M;

Doğusta beklenen yaşam süresi : E72,1; K77,4;

İlk evlenme yaşı : E27, K24

Boşanma binde 1.6

Aile yapısı %10 tek, %75 çekirdek, %14 geniş

Yüksekokul : %33 (2010-11)

İşsizlik : %11,3

İstihdam : %46, E%66, K%27

Parlemento kadın oranı : 1935 %5, 2002 %4; 2007 %9; 2011 %14.

DİYABET RİSKİ VE MEŞRUBAT

NTVMSNBC.COM

09.05.2013

İngiltere'de 350000 kişiyle yapılan bir araştırmaya göre günde 1 kutu meşrubat, diyabet riskini %22 artırıyor.

KAHVE ALIŞKANLIĞI, TR'DE

NTVMSNBC.COM

10.05.2013

Omega Araştırma firması sonuçlarına göre, halkın %79'u düzenli kahve içiyor. %37'i akşam yemek sonrası, öğle yemeği %25, kahvaltı sonrası %20. %70'i evde içiyor.

İŞSİZLİK ORANLARI

CAPITAL
NİSAN 2013
2002 14,5
2003 13,8
2004 14,2
2005 13,5
2006 12,7
2007 12,6
2008 13,6
2009 17,4
2010 14,8
2011 12,4
2012 11,5

TÜRKİYE EKONOMİSİ

CAPITAL
NİSAN 2013
TÜFE : %7
İşsizlik : %9.6
İhracat : 153milyar$
İthalat : 237milyar$
Turizm geliri : 26milyar$
Cari Denge : -47milyar$
Kredi Hacmi : 763milyar$
Yıllık Faiz : %6.2

GİRİŞİMCİLİK

CARETTAILETISIM.COM
KASIM 2012
Avrupa ülkelerinde yapılan ankete göre, girişimcilik potansiyeli :
Yunanistan %50
Türkiye %48
İsviçre %48

TURKIYE BUYUMESI, SON 14 YIL

NTVMSNBC.COM
01.04.2013
1999 -3.4
2000 6.8
2001 -5.7
2002 6.2
2003 5.3
2004 9.4
2005 8.4
2006 6.9
2007 4.7
2008 0.7
2009 -4.8
2010 9.2
2011 8.8
2012 2.2

SISMANLIK VE GENLER

SAGLIKLI KALP_A.EMRE
SAYFA 68
Anne babasi sisman olanlarin %70'i,
Ikisinden biri sisman olanlarin %40'i,
Ikisi de olmayanlarin %10'u
sismanlik tehlikesi tasir.

SISMANLIK VE GECE YEMEGI

SAGLIKLI KALP_A.EMRE
SAYFA 66
Sisman kadinlarin yaridan fazlasinin, gunluk kalorilerinin %70'ini aksam 19'dan sonra aldigi ortaya konmustur.

STRES VE YAGLANMA

SAGLIKLI KALP_A.EMRE
SAYFA 50
Kronik stres noropeptid Y salgilatarak, karbonhidrat yuklu gidalara olan istahi artirir, bu kaloriler de bel cevresi yaglanmasina yol acar

TELOMER VE INSAN OMRU

SAGLIKLI KALP_A.EMRE
SAYFA 49
Insan omru kromozomlarin ucunda yeralan telomerlerin uzunluguna baglidir. Boylari kisaldikca hucreler yaslanir ve olur. Telomerleri, telomeraz enzimi onarir, kisalmalarinin en onemli nedeni stres'tir.

BIBER ACI OLCUM SISTEMI

ISIM SEHIR HAYVAN_Y.OZDIL
SAYFA 227
Scoville'in gelistirdigi ve adiyla anilan aci olcum sistemine gore, hafif aci sivribiber 100scoville; aci kirmizi biber 500; tabasco 2500; dunyanin en aci biberi yenince olduren kobra biberi 800000; biber gazi 5milyon. biber gazinin acisini almasi icin gozune limin sikiyorsun.

COGRAFI BOLGELER

ISIM SEHIR HAYVAN_Y.OZDIL
SAYFA 127
1941'de Birinci Cografya Kongresi toplandi. Avrupa ulkeleri biz tecrubeliyiz diye masaya oturdular, turkiye yedi bolgeye ayrildi, hesapta uniter devlet haritasi cizilecekti, lego gibi yediye bolduler.

RUSVET

NTVMSNBC.COM
04.02.2011
Uluslarası Yolsuzluk Anketi'ne göre geçtiğimiz yıl her 4 kişiden biri ihtiyacı olan hizmeti alabilmek için rüşvet verdi. The Economist'in de haberinde yer verdiği ankette 6. sırada Türkiye var. İlk 5 ülkenin de Avrupa'dan olmadığını düşünüldüğünde Türkiye bu tabloyla Avrupa'da ilk sırada yer alıyor. Rusya 9.sirada.

YASANABILIR GEZEGEN

NTVMSNBC.COM
03.02.2011
NASA'nın Kepler teleskobu ile, diğer güneş sistemlerinde, yaşam koşullarına sahip olma olasılığı yüksek 54 yeni gezegen keşfedildi. Bunların, kendi güneşlerine, yaşam koşullarına uygun uzaklıkta (yaşanabilir kuşakta) olduğu anlaşıldı. Bu gezegenlerin bu kuşakta yer almaları, bunlarda yaşam olabileceği anlamına gelmiyor. Bunun en iyi örneği olarak da, tamamen çöl halindeki Mars gösteriliyor. Uzayda dünya dışı yaşam olabileceğine ilişkin olasılığı arttıran bu yeni keşif içerisinde bulunan gezegenlerin yüzeylerinin 0-100 santigrat derece arasında değiştiği, yüzeylerinde bulunma olasılığı bulunan suyun sıvı halde olduğu düşünülüyor.

3D TEKNOLOJİSİNDE SORUNLAR

NTVMSNBC.COM
21.01.2011
ABD’de optometrist derneği tarafından yapılan açıklamada, evde 3D televizyon izleyen her dört kişiden birinin baş ağrısı, mide bulantısı, göz yorgunluğu gibi sorunlar yaşadığı bildirildi. 3D sorunlari, gözlerin yakınlaşıp uzaklaşan cisimlere odaklanırken yaptığı kas hareketlerini 3D’de yapamamasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla gözün ‘odaklanması gerektiğini’ düşündüğü noktayla cismin gerçek mesafesinin birbirinden farklı olması, gözün net görmek için ekstra çaba harcamasına neden oluyor. Gözün doğal işleyişini değiştirmeye çalışmadan 3D algı yaratabilecek teknolojiler, uzmanların tahminlerine göre, 2-3 yıl içinde seri şekilde tüketilmeye başlayacak.

DÜNYANIN HIZI

FİZİKDELİSİ.BLOGCU.COM
19.06.2007
Dünya'nın ekvator çapı 12,756 km olarak alınırsa çevresi C=3,14*12,756=40054
km. Çevre 24 saate bölündüğünde ekvatordaki saatteki dönüş hızı = 1669 km/sa.
bulunur.
Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüş hızı için ancak ortalama bir değerden bahsedilebilir
Çünkü elips bir yörüngede döner ve Güneş'e yaklastıkça hızı artar,uzaklaştıkça azalır. Yörüngeyi elips yerine yaklaşik olarak daire kabul edersek;
Yaklaşık olarak (3.14 x 2 x 150 000 000km) / (365 x 24) = 107534 km/sa elde ederiz.

SENTETIK YASAM

NTVMSNBC.COM
27.12.2010
Craig Venter Enstitüsü’nden bilimcilerin daha önceki yıllarda laboratuvar ortamında ilk yapay bakteri DNA'sını üretmişlerdi. 2010 yılında Mycoplasma türünden bir bakteri hücresine yapay DNA naklettiler. Sonuçta, yapay DNA ile yaşayan hücrenin genetik kodu laboratuvarda nasıl belirlendiyse, hücrenin o şekilde davrandığı görüldü.